Nghe tin Anh hùng lực lượng vũ trang Ku Tríp vừa về với “Bok Hồ”, người dân A Lưới ai cũng thương nhớ khôn nguôi. Những câu chuyện về một thời kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Anh hùng Ku Trip thôi thúc chúng tôi tìm đến nhà ông thắp nén nhang tưởng nhớ một trong những người con ưu tú nhất của A Lưới.

Nữ Anh hùng lực lượng vũ trang Kăn Đơm khi mới 23 tuổi

Riêng tôi còn muốn ghé thăm nữ Anh hùng Kăn Đơm, người mang họ Bác Hồ là Hồ Thị Đơm, khi biết bà cũng mới ra Hà Nội chữa bệnh. Gặp lại bà, sức khỏe yếu đi nhiều, vậy mà bà vẫn giữ được sự hóm hỉnh sâu sắc của một nữ du kích, cán bộ dân vận Pa Kô nổi tiếng năm nào. Mái tóc ngày càng bạc hơn nhưng ánh mắt vẫn kiên định, quật cường. Trò chuyện với bà khiến chúng tôi có cảm giác gần gũi thân thuộc, như thể chính chúng tôi là những người con của mảnh đất này rồi.

Sinh năm 1940 trong một gia đình theo cách mạng, tuổi trẻ của người con gái Pa Cô anh hùng Hồ Thị Đơm (xã A Ngo, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên – Huế) gắn liền với 2 cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, chống Pháp và Mỹ… Tận mắt chứng kiến nhiều trận càn của địch vào bản làng, thấy máu đồng bào mình đổ, nhà cửa, nương rẫy bị đốt, lòng căm thù giặc trong bà trỗi dậy mãnh liệt, bà nhiều lần xin bố cho vào du kích.

19 tuổi, Kăn Đơm mới được bố chấp thuận và chính thức tham gia vào lực lượng du kích xã Hồng Hạ và lập công ở tuổi 21 trong một tình huống rất đặc biệt. Một lần trong lúc lên rẫy, phát hiện giặc đi càn, bà liền chạy về làng báo tin.

Trong khi các đồng chí bộ đội đang hội ý tác chiến, bà lẻn vào lán bộ đội lấy cây súng trường chạy ra nấp sau một mô đất, thấy 3 lính Mỹ nghênh ngang tiến vào làng, vừa đi vừa xả súng, bà nhắm thẳng vào chúng liên tục lên đạn và xiết cò, 2 tên gục xuống, tên lính Mỹ còn lại đã chĩa súng vào chỗ bà nấp mà xả đạn như vãi trấu. May mà bộ đội lúc này kịp thời đến tiếp ứng, đẩy lùi được trận càn. Và cô du kích Kăn Đơm đã trở thành người phụ nữ dân tộc đầu tiên của huyện A Lưới cầm súng bắn giặc.

Chiến đấu trong đội du kích Hồng Hạ cho đến đầu năm 1961, Anh hùng Kăn Đơm được cấp trên tín nhiệm cử làm Xã đội phó. Đội du kích của xã đã kiên trì bám làng và vận động nhân dân vót chông, làm bẫy giết giặc; phối hợp với bộ đội tổ chức nhiều đợt đánh tỉa, phục kích khiến địch trở tay không kịp và phải rút lui. Những năm 1961-1968 là thời kỳ ác liệt nhất, giặc đổ quân xây dựng hàng loạt đồn bót, sân bay, điên cuồng đánh phá hòng cắt đứt giao thông huyết mạch của đường Hồ Chí Minh.

Năm 1967, Kăn Đơm nhập ngũ vào quân đội và làm việc ở bộ phận trợ lý tác chiến, nhiều lần bà bị thương. Những năm kháng chiến chống Mỹ, bà đã dốc sức người và sức của rất nhiều để phục vụ cho kháng chiến và được tuyên dương Anh hùng. Người nữ anh hùng từng bám trụ trên đèo Mẹ Ơi đã giáng cho địch những đòn chí mạng bằng những bàn chông, mũi lao… tiêu biểu của chiến tranh du kích, cùng đồng bào tăng gia sản xuất cung cấp lương thực cho bộ đội, mưu trí đánh bại nhiều cuộc tấn công của giặc.

Cô gái Pa Kô Anh hùng một thời kháng chiến nay đã là bà cụ tóc bạc trắng, tuổi ngoài 70. Trầm ngâm một lúc, bà kể cho chúng tôi về chuyện tình yêu giữa cô du kích Kăn Đơm và anh bộ đội Kôn Xiên: “Khi mệ làm trợ lý tác chiến, mệ và ông ý đã gặp và đem lòng thương nhau. Chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất cũng là lúc hai người tổ chức đám cưới”.

Đại diện Ban lãnh đạo PV Oil Thừa Thiên - Huế tới thăm gia đình nữ Anh hùng lực lượng vũ trang Kăn Đơm

Thắp sáng niềm tin

Sau ngày đất nước giải phóng, những người như bà Kăn Đơm lại trở về với cuộc sống đời thường, góp công xây dựng bản làng, tham gia công tác tại Ban chấp hành Hội Phụ nữ huyện, Hội Cựu chiến binh…

Từ khi bà nghỉ làm các hoạt động xã hội, cuộc sống gia đình đã khó khăn nay càng khó khăn hơn bao giờ hết. Bà đã phấn đấu, phát huy phẩm chất người nữ du kích năm nào để cáng đáng nuôi dạy 10 người con và chồng bà đang lâm trọng bệnh. Gánh nặng cuộc sống, những mưu sinh vất vả đời thường đặt cả lên đôi vai người phụ nữ bé nhỏ ấy. Tự nhủ là trụ cột trong gia đình, là chỗ dựa lớn cho chồng và các con. Khi cả gia đình chỉ trông chờ vào 2 sào ruộng, không chỗ bấu víu, bà đã “liều” đi vay ngân hàng chính sách và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn 170 triệu đồng để lo chữa bệnh cho chồng.

Tuy nhiên, một lần nữa sự nghiệt ngã của số phận không buông tha gia đình  Kăn Đơm. Tháng 6/2010, tai họa đã ập đến, chồng bà đã qua đời và người con trai của bà cũng mắc bệnh và đi theo cha vào tháng 12/2011, để lại cho bà gánh nặng gia đình khi phải nuôi 3 đứa cháu bị bệnh, trong đó có 1 cháu bị thiểu năng trí tuệ và cô con dâu không có việc làm.

Hỏi bà có mong ước gì? Bà cười nhẹ nhàng: Chỉ mong thằng con út có công ăn việc làm ổn định. Cả nhà trông chờ vào nguồn thu nhập 30 nghìn đồng/ngày từ việc cày thuê, cuốc mướn của các con và 3 triệu đồng/tháng tiền chính sách của bà và PV Oil Thừa Thiên – Huế phụng dưỡng trọn đời được 1 triệu đồng/tháng.

Lấy tay lau nước mắt, bà Kăn Đơm xúc động: “Nhờ có Công ty giúp đỡ, hỗ trợ cho gia đình nên có thêm nguồn thu để trang trải các chi phí hàng ngày. Nếu không thì gia đình mệ không biết tính làm sao. Khó khăn chồng chất khó khăn, gia đình vẫn nợ ngân hàng một khoản tiền lớn, chưa biết đến bao giờ mới có thể trả hết nợ”.

Trong căn nhà nhỏ ở thung lũng A Lưới, bà Kăn Đơm nheo mắt nhìn ra phía rừng xanh thẳm. Đã hơn một phần ba thế kỷ đất nước hòa bình, núi rừng được bàn tay người chăm chút cũng đã phục sinh, nhưng trong tâm khảm của bà cái thời khắc lịch sử ấy sẽ còn in đậm và có lẽ cái nghèo cũng sẽ mãi theo bà đến hết cuộc đời. Mong rằng các nhà hảo tâm hỗ trợ phần nào để gia đình bà thoát nghèo.

Không thể đi hết từng gia đình Pa Kô nhưng những nơi chúng tôi ghé đến, gặp những người đã làm nên chiến thắng lịch sử năm nào, giúp quê hương mình thoát khỏi chiến tranh, đói nghèo thật sự khiến chúng tôi tin ở ngày mai của A Lưới. Ngày mai tươi đẹp ấy có công rất lớn của những Anh hùng lực lượng vũ trang là Ku Tríp, Hồ Vai, Hồ Kan Lịch, Hồ A Nul và Hồ Thị Đơm để thắp sáng niềm tin cho người dân của huyện nghèo còn nhiều khó khăn nhưng cũng nổi tiếng bởi truyền thống anh hùng và hiếu học.

Lan Hương

>> Sự thật về “huyền thoại” Huỳnh Tiểu Hương và Trung tâm Nhân đạo Quê hương (Kỳ 1)

PV: Có thể nói chị đã có được rất nhiều, không chỉ đạt kỷ lục về đông con nhất mà còn tiếng thơm lan tỏa, lúc bắt đầu làm nhân đạo chị có nghĩ đến một ngày nào đó được người ta gọi là“huyền thoại”, “người làm rung động bao trái tim Việt Nam” không?

Huỳnh Tiểu Hương (HTH): Không! Tôi chỉ ước mơ một ngày tôi còn sống là các con tôi được đến trường, biết chữ, đó là phần thưởng mà xã hội cho tôi. Tôi cũng không cần “huyền thoại” hay một cái gì mà người ta nói… ôi tùm lum tên!

PV: Làm nghề gì cũng khó thoát khỏi thị phi huống gì làm nhân đạo dưới hình thức trung tâm nhân đạo 100% tư nhân như TT Quê Hương của chị. Những dèm pha về chị, chị nghe trực tiếp hay nghe nói lại và chị đã đón nhận nó với bản tâm như thế nào?

HTH: Mệt lắm các bạn ơi! Họ không bao giờ trực tiếp nói trước mặt tôi, nói chung 10 người thì chỉ có 1 nhưng tôi nghĩ nhờ 1 người nói không đúng sự thật mà tôi có sức mạnh leo lên được 9 người. Tôi cảm thấy sự dèm pha đó cho mình một bài học rằng, tôi phải cố gắng, nếu bây giờ 10 người nói tốt hết thì tôi nghĩ rằng mình tốt, nhưng tôi nghĩ rằng bản thân chưa tốt. Họ nói rằng tôi lợi dụng những đứa trẻ này làm giàu cho cá nhân. Nhưng các bạn nghĩ đi, trước khi tôi thành lập TT tôi là ai, là một doanh nhân thành đạt. Tôi nuôi trẻ bỏ rơi từ trước khi là doanh nhân chứ không phải bây giờ. Tôi bị bỏ rơi từ khi mới lọt lòng cho nên hiểu được nỗi khổ, tôi dùng những số tiền dành dụm được để đi tìm những đứa trẻ bị bỏ rơi về chăm sóc. Tôi xác định rằng, khi làm  việc này, quan trọng nhất là phải nhẫn. Không có con đường thành đạt nào mà không có cạm bẫy chông gai cả. Quan trọng là tôi có vượt qua hay không! Nếu tôi không có uy tín các bạn không đến đây, tôi không uy tín thì TT không có ngày hôm nay.

Nuôi trẻ bất hạnh, bạn bè nói tôi ngu nhưng tôi thấy mình không ngu. Tôi có tiền mà ôm một mình tôi cô đơn lắm, nhưng nếu tôi không có tiền mà có nhiều con thì vẫn sướng hơn. Nhưng cá nhân tôi thì tôi đảm bảo là không thiếu, tôi vẫn có doanh nghiệp, vẫn kinh doanh nhưng có bao giờ các bạn nghe tới tôi kinh doanh dựa vào TT chưa?

PV: Chuyện dư luận nói chị dùng từ thiện mưu cầu vật chất thì chị lý lẽ để giải thích nhưng cũng có một góc nhìn khác đó là khi con người ta ở đỉnh cao vật chất, người ta bắt đầu nghĩ đến chuyện dùng vật chất ấy mưu cầu danh vọng, như việc muốn trở thành một “huyền thoại giữa đời thường” chẳng hạn?

HTH: Nếu cần danh thì tôi không dại gì làm việc nuôi trẻ bị bỏ rơi này,  làm cái việc này để có danh thì mệt chết các bạn à! Các bạn cứ nghĩ đi, mua danh thì thiếu gì cách, bạn bỏ tiền mở một công ty, tuyển thật nhiều nhân sự trả lương cho họ, họ làm ra của cải vật chất cho mình. Vậy thì hà cớ gì mà mình nuôi trẻ, vì chi phí cho mỗi cháu phải 3,5 triệu đồng/tháng mà chẳng được gì. Hơn nữa, nếu mua danh thì dùng tiền nuôi 30 em thôi đã mua đủ danh rồi. Trong giới doanh nhân, tôi đã được danh rồi thì cần gì phải dùng từ thiện để mua danh nữa. Nhưng nếu làm từ thiện để mua danh được thì cũng nên làm lắm vì cứu được nhiều người. Nhưng với tôi, tôi không quan tâm đến cái danh. Tôi được đi nhiều nước, được Hội từ thiện các nước mời để làm phim, hiện tại được Hãng phim Hollywood mời, Đài CNN mời, hãng phim các nước mời… thế là đủ danh rồi. Nhưng tôi nghĩ mình chưa xứng đáng, tôi nghĩ được làm Huỳnh Tiểu Hương là đủ rồi.

Sau những đêm trác táng, tôi ngồi khóc…

PV: Tôi từng biết một mảnh nhỏ của quá khứ chị từng là người ăn chơi, sa đọa, quen vũ trường, quen thuốc lắc… và hầu hết những lạc thú thời thượng đã từng làm mê đắm con người chị. Cơ duyên nào khiến chị “hoàn lương” để hôm nay phải mặc áo nâu sòng, nuôi trẻ bất hạnh và đọc kinh kệ, nghe thuyết pháp?

HTH: Ngày trước, với tôi hột xoàn dưới 6 ly là tôi không đeo, đi xe hơi sang như “mẹc” trở lên mới chịu. Có thể nói tôi không thiếu gì hết, bận quần áo nào đi xe hơi đó, đeo đồng hồ nấy, tất cả phải theo “tone”. Tối là đi vũ trường, quán ba uống bia, uống rượu, chơi thuốc lắc, thâu đêm nhảy đầm, trụy lạc, hút bồ đà… Nhưng giờ tôi đã vứt bỏ hết chỉ vì tôi không muốn thấy người bên cạnh bị chết, cụ thể là những đứa trẻ bị bỏ rơi; thế thôi chứ chẳng ai bắt buộc được tôi cả. Sau những lần ăn chơi trác táng, tôi lại ngồi khóc một mình, tôi cảm thấy cô đơn. Những đứa trẻ, những người tàn tật là nguồn động viên tinh thần đối với Tiểu Hương.

PV: Tôi nói chị đừng giận nhé, nhìn  bữa ăn của các bé thú thật tôi thấy chưa được tốt. Liệu có phải do thiếu thốn  không?

HTH: Các bạn nên nhớ trung tâm không phải nhà nuôi trẻ. Nếu các bạn nói các em thiếu đồ ăn thì các bạn đi các cơ sở khác mà so sánh. TT khác có rộng rãi như TT Quê hương hay không? Ăn ngủ có đàng hoàng như TT này hay không? Người ta nói con tôi ăn chưa được tốt thì phải chịu thôi, họ đâu tài trợ, khi nào tài trợ thịt mà TT cho ăn rau thì mới nói được. Còn tôi cho ăn không lẽ phải ngày ba bữa kêu mọi người đến chứng minh. TT cũng cho các em ăn có cá, có thịt, chứ đâu phải có mỗi đậu hũ đâu. Nhưng đâu phải lúc nào cũng cho cá thịt, lúc nào cũng ăn như đại hội!

Chuyện khó khăn là lẽ dĩ nhiên rồi, có khi một tuần lễ chúng tôi ăn cơm chỉ với xì dầu thôi, không có tiền lấy đâu ra, nhưng làm sao TT không đem con đi cho người ta là được rồi. Quan trọng là mình nghèo nhưng vẫn cho con đi học, chứ đừng nghèo mà đem con đi cho. Tôi thà chấp nhận sống cho xã hội chửi chứ không để cho xã hội chửi con mình.

Các bé được đưa đi học bằng taxi

PV: Chị luôn nói trung tâm thiếu thốn, song vừa cuối năm rồi chị mua thêm đất và xây nhà thờ tổ như một dinh thự với trị giá hàng chục tỉ đồng. Chị giải thích mâu thuẫn này thế nào?

HTH: Tôi mới xây nhà thờ tổ phía sau, mọi người nói tôi đánh bóng tên tuổi. Tên tuổi làm gì khi tôi đi ăn mày nuôi con thiên hạ mà còn bị chúng chửi cả ngày. Ý định làm nhà tổ của tôi là để sau này các con có một tổ tiên, có họ hàng, nó không bị mất đi nguồn gốc. Rồi những đứa lớn khi lập gia đình về đây, có phòng cho nó hưởng tuần trăng mật không phải ra ngoài thuê. Nói chung giờ đây ai chửi gì thì tôi cũng không phản đối. Tôi biết mình không có tốt, họ nói mình xấu thì mình làm cho tốt, mà họ nói mình tốt thì chị phải phấn đấu tốt hơn nữa.

PV: Thường tiền hỗ trợ từ thiện đến từ đâu? Theo số liệu báo cáo tài chính của TT thì hàng năm chị thu ít nhất là trên 10 tỉ, một con số không hề ít đề TT phải rơi vào thiếu thốn!

HHT: Trung tâm chưa có nhà tài trợ thường xuyên, chỉ có Công ty Diamond 18 triệu thôi, còn lại là khách vãng lai một ít, nhưng lâu lâu mới có, chủ yếu là họ cho ăn thôi. Các bạn cứ tính một TT lớn như vậy mà chỉ có 18 triệu, thì làm sao đảm bảo đời sống cho từng nấy cháu được, nhưng đối với tôi, tôi không đợi tiền tài trợ mới đảm bảo cuộc sống các bé, càng không ai tài trợ tôi càng cố gắng hơn cho con tôi ăn học đàng hoàng. Còn việc thu mười mấy hai mươi tỉ đó là sản phẩm quy ra thành tiền và tính từ hồi thành lập TT đến giờ chứ không phải là thu tiền mặt hàng năm.

Cho nhà, cho xe người từng hãm hại mình

PV: Từ trước đến nay, có bé nào đòi tìm về với cha mẹ không?

HTH: Tôi không bao giờ giấu quá khứ các em, tôi hay nói với các em là “mẹ đã nhặt con từ thùng rác, từ ngoài đường…”. Và tôi cũng mong có em muốn tìm về gia đình, nhưng có bé nào biết gia đình ở đâu mà tìm? Trước đây, tôi có nuôi một cháu rất dễ thương từ khi bé còn 2, 3 tháng tuổi. Hương nuôi lớn cho đi học Trường Việt – Mỹ, đóng một tháng trên 500USD. Bé học chừng 1 năm, thì mẹ bé quay lại tìm con, bà thấy bé xinh quá nên có ý định bắt lại con. Bà nói dối chúng tôi là đưa con đi mua bánh ăn tí rồi về nhưng bà đã dắt bé đi luôn. 2 năm sau tôi gặp lại bé thì bé đang đi ăn xin. Tôi cảm thấy rất đau lòng, đứa bé mà tôi nuôi 6,7 năm trời, và rất mực yêu thương. Nhiều người nói nếu thương con sao không cho con đi để chúng được sung sướng. Rồi họ nói tôi nuôi để làm mồi. Nhưng tôi kệ, họ không hiểu tấm lòng người mẹ, bạn có con thì bạn cũng cưng, cũng thương vậy thôi. Thà tôi thiếu nợ, đi ăn xin nhưng không thể cho con được.

PV: Tôi đã trò chuyện cùng con lớn của chị, em ấy khẳng định chỉ có chị là mẹ thôi, không biết cha mẹ nào nữa cả và cũng chẳng bao giờ có ý nghĩ là tìm về cha mẹ. Chị có dạy các em lòng vị tha với cha mẹ các em không bởi trong tình cảnh bị bỏ rơi từ nhỏ, các em rất dễ sinh lòng oán hận bố mẹ?

HTH: Tôi không chỉ hướng các con về phía tôi, mà mở lòng với tất cả mọi người, kể cả những người đã bỏ các em. Song, nhiều người mang bé đến rồi thả đi mất tiêu, bảo con ở đây mẹ đi mua nước mía, rồi đi cái vèo thì người con nào mà không buồn. Như các bạn thì các bạn có tức không. Nhưng mình tức mình đừng làm bậy, mình tức mình làm cho tốt, để cho người mẹ đó thấy rằng không có mẹ con sống tốt hơn. Đó là đối với tôi, tôi muốn sống cho thật tốt, để cho mẹ tôi thấy và cả những người hại tôi thấy, tôi đã sống tốt thế nào… (rơi nước mắt).

Các cháu ăn trong tình trạng thiếu vệ sinh

PV: Xin lỗi nếu tôi đã vô tình chạm nỗi buồn của chị…

HTH: Đối với tôi không có hận thù, nếu hận thù thì tôi đã không nuôi trẻ. Người đầu tiên mà tôi muốn trả ơn là cha mẹ, vì không có cha mẹ sẽ không có mình, dù cha mẹ mình có xấu bao nhiêu đi nữa, nhưng vẫn tốt là không giết mình từ trong bụng mà cho mình được làm con người. Đối với những người hãm hại tôi trước đây, tôi cố tìm họ để trả ơn. Kể cả những người mà lúc tôi mới 6 tuổi đã hãm hiếp tôi, tôi cho nhà cửa đầu tiên. Kế nữa là những người ngược đãi mình, chị cũng về mua xe mua cộ cho họ. Vì nhờ họ bỏ rơi tôi, hãm hại tôi, tôi mới hiểu nỗi đau của những đứa trẻ không cha mẹ. Tôi không muốn con mình vấp quá khứ đau khổ của mẹ, cho nên người ta nói rằng tôi giàu có sao tôi đi xin tiền, tại sao đi làm công việc này, tôi nói tôi giàu nhưng không phải giàu cho tôi, tôi vẫn có nhà cửa vẫn có villa, vẫn có biệt thự, vẫn có xe hơi mà nhưng 100% tôi cho con hết rồi, tôi đâu có thiếu gì đâu, nhưng tôi không cần.

PV: Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này!

Lê Trúc – Chi (thực hiện)

(Năng lượng Mới số 120, ra thứ Ba ngày 15/5/2012)

Nguyễn Như Phong

Rồi Chiến chợt nghiêm nét mặt và nói:

- Mày sẽ cử ai đi cùng sang với anh Hoàn bên kia?

Quang trả lời:

 - Dạ em giao việc này cho thằng Bảy, còn sang bên đất Thái thì mọi việc đã có Na Tha Von lo.

Chiến quay sang hỏi Hoàn và nói:

- Anh Hoàn thấy thằng Bảy đi cùng được không?

Hoàn nói:

- Tùy các anh thôi, anh cử ai đi cũng được nhưng sáng tôi đã nói với anh Quang là tôi muốn có một anh nào đi cùng tôi phải nhanh nhẹn tháo vát chứ nom anh Bảy trông hiền lành quá.

Chiến nói luôn:

- Thôi thế này, cả Quang và Bảy đi cùng với anh Hoàn sang bên kia

Hoàn nói luôn:

- Ồ, thế thì tốt quá.

***

Trên đất Thái Lan, tại nhà của Na Tha Von.

Ông Bun Phênh và Na Tha Von ngồi nói chuyện.

Ông Bun Phênh nói với Na Tha Von:

- Con ạ, ngày mai cái anh Hoàn Công an Việt Nam sẽ sang đây đi thăm khu Tam Giác Vàng đấy. Hôm nọ bố đã gọi điện cho con rồi nhưng hôm nay bố phải sang để nói trước với con mấy điều.

Na Tha Von cúi đầu nom rất dịu dàng và hiền hậu. Na Tha Von nói:

- Dạ, bố cứ nói.

Ông Bun Phênh nói:

- Bố rất quý cậu Hoàn và bố xem ra nó với cái Cay Xỉ cũng có tình cảm với nhau. Bố cũng đã bàn với mẹ của Hoàn rồi, chuyến này sau khi Hoàn về Việt Nam sẽ quay sang để làm đám cưới.

 Na Tha Von hơi giật mình và nói:

- Sao lại nhanh thế, hôm nọ con gọi điện cho Cay Xỉ thì nói là chưa có gì cơ mà.

Ông Bun Phênh bảo:

- Nó giấu con đấy. Thôi, bố sang đây để nói với con thì có nghĩa rằng bố đã coi thằng Hoàn như con cái trong nhà cho nên bố dặn con mấy điều: Thứ nhất, giữa khu vực nguy hiểm ở Tam Giác Vàng con không được đưa nó đi vào đấy.

Na Tha Von cúi đầu:

- Vâng ạ!

Ông Bun Phênh nói tiếp:

- Thứ hai, con phải bố trí bảo vệ cho nó thật tốt. Bố nghe nói tình hình vào khu nhà của Khun Sa, cũng như khu chế biến ma túy trên đất Myanmar không được tốt, mới có đoàn khách của Pháp bị người nhà Khun Sa cướp hết cả máy ảnh, lại còn đánh cho một trận nữa.

Cầu hữu nghị Lào - Thái bắc qua sông Mê Kông

Na Tha Von nói:

- Con có biết.

Ông Bun Phênh nói tiếp:

- Vì thế bố không muốn có điều gì không hay xảy ra với Hoàn, con có thể lo cho bố không?

Na Tha Von nói:

- Việc này con lo được, bố cứ yên tâm.

Ông Bun Phênh khẽ nở nụ cười và bảo:

- Con hứa với bố chứ.

Na Tha Von nói:

- Con hứa!

Ông Bun Phênh lại nghiêm mặt hỏi tiếp:

- Bố hỏi con đây, dạo này con có quan hệ làm ăn với bọn thằng Quang, thằng Chiến không?

Na Tha Von ngần ngừ một chút rồi nói:

- Có, nhưng rất ít.

 Ông Bun Phênh thở dài vào bảo:

- Con bây giờ tiền đã có rất nhiều, chẳng thiếu gì cả tại sao con không nghĩ lấy một tấm chồng đi mà còn cứ sống như thế này. Rồi con chuyển nghề thôi đừng làm ăn như thế này nữa. Con về Lào với bố đi?

Na Tha Von cười và nét mặt lộ vẻ đau khổ:

- Bố ơi, tay bố khi nhúng mực bố muốn rửa sạch cũng phải có thời gian. Nếu như cứ dùng xà phòng cọ thì có khi mực chưa sạch nhưng da tay đã tuột ra rồi đấy.

Rồi Na Tha Von đứng dậy và bảo:

- Bố ạ, con cũng chẳng thích thú gì khi cứ phải mãi như thế này nhưng con phải lui từng bước, từng bước. Còn nếu như bây giờ con cũng như bố thì bố biết không, ở trên đất Thái này có lẽ con không sống quá được mười ngày đâu.

 Ông Bun Phênh hiểu ra và nói bùi ngùi:

- Hay con về Lào ở với bố đi. Cả đời con lưu lạc đã khổ rồi, lúc này bố muốn con về bố con mình sẽ ở cạnh nhau, bố sẽ lo con, chăm sóc cho con. Đó cũng là cách bố chuộc lại lỗi lầm ngày xưa của bố.

 Na Tha Von nói:

- Bố có lỗi gì đâu nào.

Ông Bun Phênh nói trông vẻ đau khổ:

- Có chứ, bố đã bỏ mặc con và mẹ suốt một thời gian dài. Mặc dù gần thế này nhưng bố cũng không đi tìm. Tất nhiên mẹ con cũng có cái khổ của mẹ con nhưng để con sống một thời gian dài không có mẹ, không có cha, lỗi đó là ở bố. Bây giờ con cho bố chuộc lại lỗi ấy đi, con hãy về Lào ở với bố.

Na Tha Von ngần ngừ suy nghĩ một lúc rồi bảo:

- Bố không phải nghĩ nhiều như thế, con có cuộc sống riêng của con nhưng con hứa từ nay sẽ thường xuyên về thăm bố hơn.

Ông Bun Phênh nói:

- Con ơi sao con không chịu lấy chồng đi, chẳng lẽ con định ở vậy à?

Na Tha Von cười đau khổ:

- Bố ạ, ai dám lấy con. Mặc dù chẳng ai nói ra cả nhưng họ đều biết rằng con làm gì, cũng đã có nhiều người đàn ông đến với con nhưng chẳng thấy ai yêu con cả. Kẻ thì đến với con vì tiền, kẻ đến với con vì sắc đẹp nhưng chẳng ai đến với con vì tình yêu cả, mà con chẳng cần những thứ đàn ông như vậy. Con đi xem bói rồi, sang năm được tuổi con sẽ đẻ và con cũng chẳng cần biết bố nó là ai cả.

Ông Bun Phênh lắc đầu:

- Đừng nghĩ thế con ạ. Nhưng bố không tin rằng không có người yêu con thật sự.

Na Tha Von nói:

- Bố không hiểu được đâu, con đã lấy chồng từ năm con 16 tuổi nhưng con chỉ ở với chồng con được đúng một tháng thì anh ta bị bắn chết trong một cuộc truy quét những kẻ buôn ma túy. Rồi con lại sống với một người đàn ông nữa, ông ta là tỉ phú ở đất Thái Lan nhưng cũng không được một năm thì ông ta sợ mất cơ nghiệp vì bà vợ cả cho nên ông ấy cũng phải bỏ con mà đi và từ đấy con cũng không yêu ai và sống với ai nữa. Con quá hiểu bộ mặt của đàn ông. Con biết cũng có những người họ thương yêu con nhưng khi họ hiểu lờ mờ rằng con đang làm gì thì tất cả đều lẳng lặng ra đi.

Ông Bun Phênh kêu lên:

- Thì bây giờ con bỏ nghề này đi thì thế nào cũng có người đến với con. Thôi con nghe bố đi, hãy về Lào sống với bố.

Na Tha Von lắc đầu:

- Con chưa thể về được bố ạ.

Ông Bun Phênh mở trong túi lấy ra một phong bì toàn đôla và đưa cho Na Tha Von.

Na Tha Von vội bảo:

- Bố đưa cho con cái này làm gì?

Ông Bun Phênh bảo:

- Con ạ, lẽ ra cái này bố đưa cho thằng Hoàn nhưng chắc chắn nó sẽ không nhận, bố đưa cho con để con lo cho nó trong thời gian nó ở bên này.

Na Tha Von mở phong bì ra và cô ngó ngó rồi bảo:

- Bố ơi con có thiếu tiền đâu, bố cứ cầm lấy mang về. Còn cậu Hoàn sang đây con sẽ lo cho thật đầy đủ, bố yên tâm đi con cũng không muốn em Cay Xỉ phải lo lắng. Mà bố bảo Cay Xỉ chịu khó gọi điện cho con nhé. Chị em xa nhau chẳng có điều kiện để tâm sự thành ra cũng chẳng hiểu nhau. Chuyện ngày xưa của bố mẹ hãy để nó trôi vào quá khứ.

Xe tải xếp hàng qua cửa khẩu Nậm Cắn từ Nghệ An sang Lào

Ông Bun Phênh cảm động:

- Thực lòng con nghĩ được như thế bố rất cám ơn con.

Bỗng Na Tha Von ứa nước mắt và nói:

- Bố ơi, nếu như bên này tình hình không tốt, con về với bố có được không?

Ông Bun Phênh kéo con gái vào lòng:

- Sao lại không hả con. Bố sẽ làm tất cả để bảo vệ con.

Na Tha Von:

- Bố nói thật chứ?

Ông Bun Phênh giơ tay lên:

- Bố xin thề có đức Phật. Bố sẽ bảo vệ con trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Rồi như chợt nghĩ ra vì sao Na Tha Von lại nói thế, ông Bun Phênh hỏi:

- Hình như con đã cảm thấy có sự nguy hiểm?

Na Tha Von:

- Vâng, mà làm việc này, lúc nào chả nguy hiểm.

Ông Bun Phênh nhíu mày suy nghĩ một lát rồi lấy trong túi áo ngực ra một tấm Card visit màu vàng óng đưa cho Na Tha Von:

- Khi nào con thấy không an toàn, con hãy sang ngay Luông Pha Băng, đến địa chỉ trong tấm Card này. Ở đó, con sẽ được an toàn. Thôi, bây giờ bố về đây. Con nhớ chăm sóc và bảo vệ anh Hoàn nhé.

Na Tha Von cúi đầu:

- Bố cứ yên tâm. À, bố cho con xin số tài khoản của bố. Con muốn chuyển trước về đó ít tiền.

Ông Bun Phênh hiểu ý. Ông mở cặp lấy ra mấy tập giấy, đó là những bản hợp đồng khống.

Ông nói :

- Con cầm mấy bản hợp đồng khốâng này để hợp thức hóa việc chuyển tiền. Cứ chuyển vào đây là rất an toàn.

Na Tha Von cười :

- Hình bố vẫn rất cảnh giác trong chuyện làm ăn.

Ông Bun Phênh:

- Mấy năm nay, có lúc nào bố không lo cho con đâu.

***

Hai bố con chia tay nhau. Ông Bun Phênh ngồi trên xe gọi điện thoại. Và người nghe là một vệ sĩ của Na Tha Von tên là Bun Mi.

***

Tại cửa khẩu Nậm Cắn thuộc tỉnh Nghệ An.

Đoàn xe 2 chiếc của Quang chạy đến cửa khẩu, chúng làm thủ tục qua cửa khẩu rất đơn giản chẳng ai khám xét chẳng ai hỏi han gì cả.

Nhưng ngay sau khi chúng qua cửa khẩu thì đã có một đội trinh sát của công an tỉnh bám theo, họ đi bằng cả ôtô, cả xe máy và giữ một khoảng cách rất vừa phải để không cho chúng biết. Tổ ngoại tuyến theo dõi 2 chiếc xe này bố trí rất công phu. Cứ khoảng mấy chục cây số thì lại đổi một tốp khác.

Trên đường đi các chiến sĩ trinh sát dùng điện thoại di động thông báo cho nhau biết về hai chiếc xe, ở trong xe đi đầu là một gã dáng chừng là chỉ huy quay lại nói với một tên như sau:

- Đấy cứ bảo Hải quan và Công an Việt Nam bây giờ nó làm chặt lắm. Mày thấy không, chả ai hỏi han gì cả.

Rồi chúng dùng di động gọi cho Quang ở nhà:

- Alô, anh Quang ạ. Bọn em đã qua cửa khẩu rồi.

Tiếng của Quang:

- Tốt, có bị kiểm tra không?

- Dạ, không ạ.

Tiếng của Quang:

- Chúng mày cứ theo kế hoạch mà làm.

Bọn chúng phóng xe về đến một khách sạn ở huyện Con Cuông rồi thuê phòng ở đấy nghỉ.

 Trong khi đó các chiến sĩ trinh sát vẫn bám rất chặt chiếc xe, đêm hôm đó vào khoảng gần 23 giờ thì các trinh sát phát hiện thấy hai tên từ trong nhà ra ngoài xe chúng cúi dưới gầm xe rồi hí hoáy tháo bình xăng 2 đáy rồi chúng lôi ra những thứ lỉnh kỉnh mà nhìn trong bóng tối nhập nhoạng mà họ không biết là gì.

Chúng bỏ hết tất cả vào một cái túi rồi mang ra một cái hồ gần đấy và ném hết xuống hồ, rồi chúng đi về đi ngủ.

Sáng hôm sau, hai chiếc xe lại quay ngược về cửa khẩu Nậm Cắn đi sang Lào.

Các trinh sát lội xuống cái hồ và vớt lên một cái túi, mọi người mở ra thì thấy cái túi trong đó có những phong như phong hêrôin nhưng khi mở ra thì hóa ra toàn là đất sét và gạch.

Một trinh sát gọi điện về báo cáo với Thượng tá Minh:

- Báo cáo anh, chúng em đã kiểm tra số hàng mà chúng dỡ ở bình xăng 2 đáy vứt xuống hồ.

Thượng tá Minh nói vẻ hoảng hốt:

- Chúng chở hàng gì vậy?

Trinh sát trả lời:

- Thưa anh, toàn là gạch trong đó thôi ạ.

Thượng tá Minh hỏi lại:

- Có chắc chắn không?

- Dạ chắc chắn ạ. Chúng em mang tất cả các thứ ấy về để báo cáo anh

Thượng tá Minh thở phào nhẹ nhõm:

- Thế thì tốt, các đồng chí cứ mang hết về đây.

Thượng tá Minh gọi điện cho Đại tá Trúc:

- Báo cáo anh, anh em trinh sát đã thu được tất cả những thứ chúng vứt dưới hồ rồi ạ

Đại tá Trúc hỏi:

- Nó là cái gì vậy?

- Anh em báo cáo về nó toàn là gạch.

Tiếng Đại tá Trúc cười sảng khoái:

- Cậu thấy chưa, đúng là chúng muốn thử cậu Hoàn đấy. Nhưng bây giờ chuyến sau có khi chúng mang hàng thật chứ không biết chừng.

***

 Buổi sáng tại cửa khẩu Bò Kẹo đi sang tỉnh Chiềng Rai của Thái Lan. Ông Bun Phênh, Cay Xỉ rồi Hoàn, Quang, Bảy và một gã nữa đứng ở ngoài cửa khẩu chờ đến giờ làm thủ tục.

Ông Bun Phênh nói với Quang:

- Chúng tôi rất tiếc là phải trở về Viêng Chăn ngày hôm nay, nhưng thôi mọi việc ở bên kia tôi đã giao cho cháu Na Tha Von lo liệu cho chú Hoàn. Nhưng tôi nhắc lại các anh sang đó không được mạo hiểm chỉ đi đến những nơi nào mà Chính phủ Thái Lan cho phép thôi.

Quang gật đầu nói:

- Xin bác cứ yên tâm.

Cay Xỉ lại nắm lấy tay Hoàn không muốn rời.

Hoàn bảo:

- Chả lẽ em không thể nào nghỉ được hay sao?

(Xem tiếp kỳ sau)

N.N.P

> Chuyện tìm dầu ở “cường quốc hoa hậu” (Kỳ 2)

Phóng sự của Nguyễn Như Phong

Phần 3: Những mốc son lịch sử

Suốt từ khi ký Hợp đồng Thành lập và Quản lý Công ty Liên doanh Petromacareo cho tới nay, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và phía Venezuela đã làm được rất nhiều việc (tất nhiên cũng có một số việc chưa thực hiện được) trong đó, đáng kể là CTLD PetroMacareo đang hoạt động tích cực nhằm đạt được các mục tiêu đề ra của Dự án Junin-2 và đảm bảo dự án đầu tiên trong số các dự án cùng kỳ tại khu vực Junin cho dòng dầu đầu tiên (first oil).

Ngày 14/4/2011, Công ty Dầu Quốc gia Venezuela (PDVSA) và Petrovietnam đã ký Biên bản làm việc, Thỏa thuận mở rộng khu vực nghiên cứu chung vùng lòng hồ Maracaibo, Thỏa thuận nguyên tắc về việc các công ty dịch vụ Việt Nam tham gia cung cấp các dịch vụ kỹ thuật dầu khí Lô Junin-2 cũng như tại các khu vực lân cận và Thỏa thuận nguyên tắc về kế hoạch mua sắm cho Liên doanh.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tặng hoa cho công nhân Venezuela ở giàn khoan PDV 39

Về Dự án Nghiên cứu tổng thể chung vùng lòng hồ Maracaibo: Tổ Công tác Chung đang chuẩn bị cho Báo cáo kỹ thuật thống nhất trong cuối tháng 4/2012; phía Việt Nam đã xin gia hạn Thỏa thuận Nghiên cứu Chung (hết hạn tháng 4/2012, nay xin gia hạn đến tháng 10/2012 để có thể hoàn thành tất cả các báo cáo liên quan, tiến tới thành lập Công ty Liên doanh).

Thống nhất được các nguyên tắc chung về Dự án mở rộng và nâng cấp Nhà máy Lọc dầu Dung Quất: 3 bên tham gia dự án gồm Petrovietnam, PDVSA và JX Nippon. Hiện đang chuẩn bị kết thúc giai đoạn lập DFS để chuyển sang thảo luận việc thành lập Liên doanh.

Cũng phải nói thêm rằng, Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) đang đảm nhiệm một trong năm lĩnh vực  cốt lõi của Tập đoàn, đó là thăm dò và khai thác. Công việc thăm dò và khai thác dầu khí có từ khi ngành Dầu khí ra đời từ năm 1961 và có lịch sử rất đỗi tự hào với một tên tuổi lẫy lừng là Đoàn Dầu lửa 36. PVEP ngày nay chính là “hậu duệ” của Đoàn 36 và đang kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của các thế hệ cha anh. Đoàn Dầu lửa 36 ngày xưa, PVEP ngày nay là cái nôi đào tạo và cung cấp cán bộ cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam hiện nay. Nhiều đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Tập đoàn bây giờ đã trưởng thành từ PVEP.

Trưởng phòng địa chất Lưu Minh Lương

Lần ngược lại lịch sử chút ít, sau nhiều lần đổi tên, trên cơ sở tổ chức lại bằng việc sáp nhập Công ty Đầu tư Phát triển Dầu khí (PIDC) và Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí, Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) đã được thành lập ngày 4/5/2007 theo Quyết định số 1311/QĐ-DKVN của Hội đồng Quản trị Tập đoàn Dầu khí Việt Nam dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là chủ sở hữu duy nhất nắm giữ 100% vốn điều lệ của PVEP. Việc thành lập Tổng Công ty Thăm do Khai thác Dầu khí là một bước phát triển quan trọng của ngành Dầu khí nhằm thống nhất hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí ở Việt Nam và nước ngoài.

Kế thừa các thành tựu của các thế hệ đi trước, sau gần 5 năm nỗ lực phấn đấu hết mình của toàn thể cán bộ, đảng viên và người lao động, Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí từ nền tảng của 2 đơn vị là Công ty Đầu tư – Phát triển (PIDC) và Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP cũ) hạch toán phụ thuộc, có quy mô hoạt động nhỏ, đã phát triển rất nhanh và mạnh ở cả trong và ngoài nước trở thành một công ty thăm dò khai thác dầu khí thực thụ,  phát triển vượt bậc cả về chất và lượng; năng lực cạnh tranh, thương hiệu và uy tín trong cộng đồng dầu khí quốc tế ngày càng được khẳng định; cùng Công ty Mẹ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam có đóng góp rất quan trọng cho việc đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước, cũng như cho điều tiết kinh tế vĩ mô của Chính phủ và bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông. Sản lượng khai thác dầu khí cho cả giai đoạn 2006-2010 đạt 40,0 triệu tấn dầu thô (trong nước: 39,57 triệu tấn, nước ngoài: 0,46 triệu tấn) và 34,7 tỉ m3 khí. PVEP đã hoàn thành vượt mức kế hoạch sản lượng khai thác dầu khí trong năm 2011: khai thác 16,18 triệu tấn quy dầu, đạt 103% kế hoạch cả năm 2011. Khai thác khí  là 8.166 triệu m3, đạt 104% kế hoạch cả năm 2011, trong đó các mỏ, cụm mỏ hoàn thành vượt mức kế hoạch khai thác năm 2011, gồm mỏ Rồng Đôi – Rồng Đôi Tây (Lô 11-2), Rạng Đông – Phương Đông (Lô 15-2), Cá Ngừ Vàng (Lô 09-2), cụm mỏ Lô PM3-CAA.

Để tiếp tục đảm bảo an ninh năng lượng của đất nước, trong khi sản lượng khai thác tại một số mỏ tại Việt Nam có dấu hiệu sụt giảm sản lượng khai thác, việc sớm đưa các mỏ dầu khí mới vào khai thác trở nên hết sức cần thiết và đóng vai trò quan trọng. Mỏ Tê Giác Trắng tại Lô 16-1 ngoài khơi, thềm lục địa Việt Nam (do Công ty Liên doanh Điều hành chung Hoàng Long thuộc quản lý của PVEP) là một trong những dự án trọng điểm của ngành Dầu khí. PVEP đã nỗ lực hết sức mình để đưa mỏ vào khai thác thương mại vượt tiến độ – tháng 8/2011 (trước tiến độ phê duyệt của Ủy ban Quản lý và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam – tháng 9/2011) và đưa giàn H4 vào khai thác trước 1 năm so với kế hoạch phát triển mỏ đã được Chính phủ phê duyệt (tháng 8/2013). Mỏ Tê Giác Trắng đưa vào khai thác sớm với sản lượng dự kiến từ 40.000 đến 50.000 thùng dầu/ngày đã góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Thành tích đưa mỏ Tê Giác Trắng vào khai thác sớm đã kịp thời đóng góp cho đất nước khoảng 2,2 triệu tấn dầu/năm vào 2012 và đưa mỏ Tê Giác Trắng vươn lên đứng vị trí thứ hai về sản lượng khai thác tại Việt Nam chỉ sau mỏ Bạch Hổ của Liên doanh Vietsovpetro. Đặc biệt, trong điều kiện giá dầu thô thế giới cao như hiện nay đã góp phần tăng nguồn thu nộp ngân sách cho Nhà nước khoảng 12 nghìn tỉ đồng/năm. Bên cạnh đó, dự án cũng khẳng định sự hợp tác kinh tế thành công của các đối tác Mỹ (OPECO), Vương quốc Anh (SOCO), Vương quốc Thái Lan (PTTEP) và Việt Nam (PVEP-PVN) trong thăm dò khai thác dầu khí tại khu vực thềm lục địa của Việt Nam. Bên cạnh đó, bằng việc áp dụng sáng kiến hợp lý hóa sản xuất: tận dụng hệ thống công nghệ khai thác sẵn có của mỏ Tê Giác Trắng để kết nối với các mỏ Hải Sư Trắng, Hải Sư Đen lân cận đã tiết kiệm chi phí đầu tư thiết bị khai thác và chi phí vận hành các mỏ này cho Nhà nước Việt Nam và các nhà đầu tư hàng trăm triệu USD.

PVEP đã đạt kỷ lục về phát hiện dầu khí mới với 33 phát hiện, trong đó có 24 phát hiện ở trong nước và 9 phát hiện ở nước ngoài. Gia tăng trữ lượng đạt 275 triệu tấn quy dầu bằng 154% kế hoạch giai đoạn 2006-2011 (bao gồm cả mỏ Junin-2 – Venezuela), hoàn thành chỉ tiêu gia tăng trữ lượng ở trong nước, vượt mức kế hoạch gia tăng trữ lượng ở nước ngoài.

Khí đốt cháy từ khe nứt gần giàn khoan PDV 39

PVEP đúng là đang thực hiện công việc “vạn dặm tìm dầu”, ấy là không chỉ thăm dò, khai thác dầu khí ở trên đất liền, trên biển Việt Nam, mà PVEP còn có mặt ở Nga, Uzebekistan; Algeria; Peru và Venezuela. Những “người lính tìm dầu” của PVEP đúng là những người lính tiên phong, luôn đi đầu trong công tác tìm kiếm thăm dò, khai thác. Mà đã là lính “tiên phong” thì bao giờ cũng chịu khổ cực nhất, vất vả nhất và đối mặt với những nguy hiểm, rủi ro nhất. Hôm ở Peru, tôi gặp anh Nguyễn Vũ Trường Sơn, Phó tổng giám đốc Tập đoàn, trước là Tổng giám đốc PVEP khi anh vừa cùng anh Đỗ Văn Khạnh, Tổng giám đốc PVEP đi khảo sát một khu mỏ ở trong rừng rậm Amazon về. Chẳng cần phải nghe các anh kể khó khăn, vất vả như thế nào, chỉ cần nhìn bàn tay anh Sơn bị muỗi rừng Amazon đốt đỏ tịt thì tôi cũng đã hình dung ra chút nào nỗi khổ cực của các anh. Không hiểu ít ngày nữa, khi mà những người lính PVEP đổ quân vào rừng rậm Amazon để tìm dầu về cho đất nước thì các anh sẽ phải đối mặt với những khó khăn như thế nào?

Về Dự án ở Lô Junin – 2, sau thời điểm ký Hợp đồng thành lập Công ty Liên doanh (CTLD) ngày 29/6/2010, do có các thay đổi về chiến lược phát triển tổng thể của Công ty Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA) cho vành đai dầu Orinoco nên tiến độ dự án có điều chỉnh so với kế hoạch ban đầu. Nhận thức được vấn đề quan trọng này, lãnh đạo Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã thúc đẩy đối tác là PDVSA cùng nhau đưa ra các giải pháp nhằm đảm bảo kế hoạch có dòng dầu đầu tiên vào cuối năm 2012.

Năm 2011, về cơ bản Dự án Junin-2 đã có những tiến triển ở hầu hết các hạng mục công việc chính. Bên cạnh những nỗ lực, giải pháp kịp thời để hỗ trợ triển khai dự án như thành lập Công ty TNHH MTV Dầu khí Venezuela, PVEP và CTLD đã ký kết Thỏa thuận cung cấp hàng hóa và dịch vụ (TSA) trong tháng 4/2011. Đây là giải pháp quan trọng để kiểm soát chi phí, tiến độ dự án, cũng như thực hiện chủ trương đưa dịch vụ của Việt Nam vào thị trường Venezuela.

Bên cạnh những kết quả ban đầu, việc triển khai Dự án Junin-2 cũng gặp rất nhiều thách thức và chứa đựng rủi ro, cụ thể như việc thay đổi chiến lược phát triển chung trong toàn khu vực Junin của nước chủ nhà có thể làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án; công nghệ khai thác và chế biến dầu nặng, khả năng huy động vốn với khối lượng lớn; chính sách đối với nhà đầu tư không thuận lợi (thuế cao, dịch vụ nội địa), chênh lệch tỉ giá của đồng USD giữa ngân hàng và thị trường chợ đen cao (gần 200%). Ngoài ra có sự cách biệt về địa lý, khác biệt về chính sách nhân viên và tác phong làm việc, tình hình an ninh bất ổn, v.v… Tuy nhiên, PVEP ý thức được các khó khăn trên nên đã đề ra các giải pháp cụ thể để vượt qua các khó khăn – thử thách, tập trung mọi nguồn lực và nỗ lực hết mình để đạt được mục tiêu có dòng dầu siêu sớm vào năm 2012 và kế hoạch khai thác sớm vào năm 2014.

Trở lại ở giàn khoan PDV 39, tranh thủ lúc chờ đợi tôi hỏi anh Lê Đắc Hóa, Phó tổng giám đốc PVEP Venezuela về tình hình công việc của anh em ta tại đây, anh Hóa cho biết: Hiện ở tại giàn khoan có 32 kỹ sư và cán bộ kỹ thuật của Việt Nam. Anh em phải chia làm 3ca/ngày. Dự tính vào cuối năm nay số cán bộ kỹ sư Việt Nam sẽ lên 52 người và bây giờ đã có 3 người đưa vợ con sang. Anh em phải thuê nhà ở thị trấn Santa Maria cách đây 80 cây số và cứ 5 giờ sáng đã dậy đốc nhau đi, tối mịt mới về. Cũng phải nói thêm Lê Đắc Hóa từng là Giám đốc Dự án giàn khoan tiếp trợ nửa nổi nửa chìm. Anh và các cộng sự đã góp phần không nhỏ vào thành công sản xuất giàn khoan PVD5 – giàn khoan tiếp trợ nửa nổi nửa chìm đầu tiên của Việt Nam và là giàn khoan thứ 8 trên thế giới. Lê Đắc Hóa không chỉ là một kỹ sư giỏi mà nghe cách anh nói chuyện thì còn mang phong cách của một ông đồ – hay dùng điển tích, điển cố, chen chữ Hán.

Ở giàn khoan có một người được coi là con gấu Nam Mỹ, đó là Lưu Minh Lương, Trưởng phòng Địa chất. Sở dĩ anh có biệt danh như vậy là bởi vì anh cao to lừng lững và nặng có lẽ phải ngoài 90kg. Mặc dù mới 40 tuổi nhưng chả hiểu sao mái tóc của anh đã bán râm. Lương là người đã “tung hoành” trên các giàn khoan biển nhiều năm và anh sang đây cũng mới chỉ được hơn một năm. Lương rất chịu khó học tiếng Tây Ban Nha và cho đến nay vốn liếng tiếng Tây Ban Nha của anh, theo như anh em nói (tất nhiên là có chút phóng đại) là đủ “cãi nhau”. Lương cho tôi biết địa chất ở đây thuộc trầm tích Đệ Tam giống như ở Việt Nam. Nhưng tầng đá móng ở đây không nứt nẻ như của ta, tầng sinh dầu nằm ở Mioxen và Oligoxen. Theo Lưu Minh Lương thì đây là tầng khai thác tốt nhất và khu vực chúng ta đặt mũi khoan đầu tiên này cũng là nơi khai thác tốt nhất ở lô Jumni-2.

Dầu và khí đốt ở đây nhiều đến mức chúng phun lên trên mặt đất từ những khe nứt. Các anh đưa tôi ra một khu vực cách giàn khoan chỉ 500m. Ở đây khí phun lên tự nhiên và đã cháy ròng rã bao nhiêu tháng nay rồi, mưa to gió lớn thế nào cũng không tắt. Dầu ở đây nhiều như vậy, lại ở độ sâu rất nông, chỉ không đầy 500m nhưng lại là loại dầu siêu nặng, áp suất vỉa rất thấp cho nên dầu không thể tự phun lên được mà khi khai thác phải dùng máy bơm để hút lên. Do vỉa dầu ở đội sâu rất nông nên đã đặt ra cho các kỹ sư Việt Nam và Venezuela phải giải một bài toán hóc búa, đó là ngay khi khoan xuống độ sâu khoảng 200m thì mũi khoan đã bắt đầu phải chạy xiên và đến độ sâu 400m thì mũi khoan gần như chạy song song mặt đất. Đây là điều cực kỳ khó và đòi hỏi phải có sự tính toán vô cùng chính xác. Nếu như ở độ sâu lớn trên 2.000m trở lên mà khoan xiên thì không có vấn đề gì lắm, bởi lẽ công nghệ khoan xiên ở độ sâu này và sâu hơn nữa chúng ta đang áp dụng rất nhiều ở các giàn khoan ngoài biển. Nhưng với độ sâu 400m thế này là điều chưa từng có. Ở giai đoạn đầu, khí đồng hành sẽ được đem đốt bỏ nhưng các kỹ sư Việt Nam đã tính đến phương án thu hồi khí đồng hành này để chạy máy phát điện. Theo như kế hoạch đã được hai bên phê duyệt, vào cuối năm nay giàn khoan này sẽ cho sản lượng 7.000 thùng một ngày và đến năm 2014 sản lượng có thể lên tới 200.000 thùng.

Gần 16 giờ, hai chiếc máy bay trực thăng loại nhẹ đưa Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Tổng giám đốc Đỗ Văn Hậu, Tổng giám đốc PVEP Đỗ Văn Khạnh đáp xuống giàn khoan.

Lãnh đạo Công ty Liên doanh PetroMacareo đã chuẩn bị hoa để tặng cho các đồng chí lãnh đạo (những bó hoa này phải mua từ cách đó 500 cây số). Khi thấy mọi người mang hoa ra để tặng cho đoàn, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã đỡ lấy bó hoa và bảo: “Để tôi tặng các đồng chí. Các đồng chí mới xứng đáng là người được tặng hoa”. Rồi Phó Thủ tướng mang hoa tới tặng cho người đầu tiên là ông Meguel Cova, rồi tiếp theo là cô Giám đốc Truyền thông, có thân hình gần… gấp rưỡi Lưu Minh Lương… Nhận bó hoa từ tay Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, gương mặt cô sáng bừng lên, sung sướng.

N.N.P

(Báo Năng lượng Mới số 119 ra ngày 11/5/2012)

Nguyễn Như Phong

***

Quang nói:

- Tôi cũng không biết được hết, nhưng tình hình bên đó cũng có những chuyện không bình thường. Ông Minh được lệnh bắt thằng Bá, nhưng thằng Bá đã biếu ông một số tiền khá lớn cho nên ông ấy đã không bắt với cái cớ là ông già thằng Bá đang ốm nặng rồi bày cho thằng Bá cách trốn.

Hoàn trả lời ngạc nhiên:

- Lại có chuyện đấy cơ à. Sao ngày nào tôi cũng nhận được thư ở bên Việt Nam mà chẳng ai nói với tôi.

Quang nói:

- Cũng có thể công an tỉnh đã đặt dấu hỏi về anh.

Hoàn gật đầu:

- Đúng, điều này tôi biết.

Rồi anh nói sang chuyện khác:

- Thôi, việc đâu có đó. Bây giờ tôi định đi sang Tam Giác Vàng thì anh tính sao?

Quang bảo:

- Chả có vấn đề gì. Anh thích đi bao nhiêu ngày cũng được, tôi sẽ cử thằng Bảy đi cùng với anh.

Hoàn bảo:

- Theo tôi anh đừng cử Bảy.

Quang hỏi lại:

- Tại sao? Nó là thằng rất tốt đấy.

Hoàn nói:

- Tốt xấu thế nào thì tôi không biết nhưng mà tôi trông cái mặt anh ta thì đó không phải là người thông minh, nhanh nhẹn, tháo vát. Tôi cần một người thông minh, tháo vát và cũng phải rất am hiểu khu vực Tam Giác Vàng. Anh có đứa nào khác không?

Cửa khẩu Tachilech giữa Thái Lan và Myanmar

Quang lắc đầu:

- Chúng tôi chẳng có ai cả. Nhưng không sao anh sang bên đó mọi việc đã có Na Tha Von lo cho anh, còn thằng Bảy đi theo anh sẽ là thằng đầu sai. Mà cần gì thằng sắc sảo, khôn ngoan hả anh. Cấp dưới của mình nó chỉ cần vâng lời mình là tốt rồi, còn thông minh, khôn ngoan mà nó lại phản phúc, dò xét lại cả mình thì có mà khổ đấy.

Quang nói:

- Theo tôi, anh sang bên đó cô Na Tha Von sẽ đưa anh đi tham quan các nơi rất quan trọng ở khu vực Tam Giác Vàng. Có mấy nơi anh có thể đi được đó là khu nhà của thằng Khun Sa, rồi khu xưởng chế biến ma túy ở bên Myanma. Bây giờ Chính phủ Myanma cũng đang quản lý và lấy đó làm bảo tàng, rồi anh đi thăm bảo tàng ma túy ở khu Tam Giác Vàng. Anh đi chơi ở đấy cũng chỉ 4 ngày là hết thôi, ở bên đó cũng có nhiều ngôi chùa đẹp. À, mà cô Cay Xỉ cũng sẽ đi cùng với anh chứ?

Hoàn gật đầu:

- Vâng, Cay Xỉ sẽ đi cùng với tôi.

***

Tại bến đò qua cửa khẩu để đi sang Thái Lan, ông Bun Phênh đứng nói với Cay Xỉ. Ông bảo:

- Con ạ, bố đi sang bên kia để thu xếp cho thằng Hoàn nhưng theo bố con không nên đi với nó

Cay Xỉ ngạc nhiên bảo:

- Tại sao bố bảo con đi lên đây rồi lại không đi với anh Hoàn

Ông Bun Phênh nói:

- Con gái của ta. Bố đã bàn bạc với lại bà Bun Xa Ly rồi, con cứ yên tâm nhưng dù sao bố cũng muốn phải thử thách thằng Hoàn một chút nếu như nó thực lòng yêu con, nó chung tình với con thì khi sang đó nó sẽ sống khác. Còn nếu nó là thằng hư hỏng thì khi sang đất Thái, nơi ấy sẽ có nhiều thứ khiến con người ta thay đổi lắm

Cay Xỉ hiểu ý và bảo:

- Chả ai làm hư hỏng được anh Hoàn đâu, con biết tính anh ấy mà

Ông Bun Phênh lắc đầu:

- Con ạ, chưa thể nói trước được điều gì. Nếu như con đi sang thì cũng có thể có một điều phiền phức cho thằng Hoàn là nó đi đâu cũng có con, nó sẽ cảm thấy mất tự do. Mà tất nhiên, cũng sẽ có người khác đi theo thằng Hoàn, như vậy bọn con cũng sẽ mất vui, thằng Hoàn cũng mất tự nhiên. Nhưng bố muốn thử thách thằng Hoàn, con hiểu ý bố chứ.

Cay Xỉ nói:

- Nhưng bố làm thế nào để biết anh ấy sang đấy có hư hỏng hay không?

Ông Bun Phênh cười bảo:

- Con ơi, việc đấy con cứ để bố lo, bố hứa với con mỗi bữa cơm thằng Hoàn uống mấy chén rượu, ăn mấy bát cơm bố cũng sẽ biết.

Thấy bố nói như vậy thì Cay Xỉ tuy không dám cãi nhưng trong bụng cô không vui. Ông Bun Phênh nói:

- Tại sao con không dám hy sinh một tý nhỉ, chẳng phải con muốn có một người chồng tốt hay sao. Vậy muốn biết thằng Hoàn tốt hay không thì cứ phải qua đợt đi này, con và ta mới biết được

***

Ông Bun Phênh làm thủ tục qua cửa khẩu sau đó đi sang bên đất Thái. Cay Xỉ cứ đứng nhìn theo bố cho đến khi thấy ông lên bờ và đã thấy có một chiếc xe con sang trọng chờ ông ở ngay dưới bến, cô nhìn theo ông mà tự nhiên nước mắt cứ chảy ra lã chã.

Cay Xỉ đi về nhà và thấy Hoàn đang ngồi trên một tảng đá bên bờ sông và ngồi như kiểu ngồi thiền, cô đi đến đằng sau và ngạc nhiên tự hỏi: “- Ô! Tại sao anh Hoàn cũng biết ngồi thiền nhỉ, chẳng lẽ anh Hoàn cũng theo đạo Phật ư? Ừ đúng rồi, người Việt Nam hầu hết theo đạo Phật“.

Hoàn ngồi thiền nhưng cảm thấy như đằng sau mình có ai đó đang theo dõi và anh không chú tâm được nữa. Hoàn quay lại và thấy Cay Xỉ, anh vội vàng đứng dậy đi lên và hỏi:

- Bố đi sang Thái Lan rồi à?

Cay Xỉ gật đầu và bảo:

- Ừ, bố đi sang Thái Lan bàn với chị Na Tha Von để đón anh.

Hoàn nói vẻ hồ hởi:

- Ngày mai mình đi sang đấy, em có thấy vui không?

Cay Xỉ lắc đầu:

- Em lại có việc phải trở về Viêng Chăn rồi, em không đi với anh được

Hoàn sững người:

- Sao, em nói cái gì vậy! Hôm qua em đã bảo với anh là em đã thu xếp tất cả mọi việc ở dưới đấy.

Ngã ba Sala Phu Khun một điểm nóng về vận chuyển ma túy ở Lào

Cay Xỉ nói:

- Sáng sớm nay em vừa nhận được điện thoại của ông Giám đốc Trung tâm Văn hóa bảo em phải về ngay tổ chức một sự kiện mới để chuẩn bị đón đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam sang Lào.

Hoàn bảo:

- Sao lại có chuyện ấy nhỉ, anh có nghe thấy thông báo gì đâu.

Cay Xỉ bảo:

- Đúng rồi, tuần sau đoàn sang, em cũng không biết ai nhưng mà thấy bảo đón tiếp trọng thể lắm. Có cả ca múa nhạc chào mừng thì chắc chắn là cỡ nguyên thủ rồi.

 Hoàn cười và bảo:

- Em thuộc quá nhỉ

Nhưng rồi anh lại nghiêm mặt nhìn thẳng vào mắt Cay Xỉ và nói:

- Này, không phải là em bịa ra lý do ấy để không đi với đấy anh chứ?

Cay Xỉ lắc đầu vào bảo:

- Không, em muốn đi với anh lắm nhưng không được đâu anh à.

Hoàn bảo:

- Được rồi, nếu như em mà nói dối anh…

Cay Xỉ giơ tay như thể muốn bịt miệng Hoàn:

- Không… không… em không nói dối anh.

Hoàn bảo:

- Anh sẽ hỏi ra ngay thôi, là có đoàn Việt Nam nào sang không.

Cay Xỉ cười:

- Nếu có đoàn Việt Nam sang thì anh mất gì với em nào?

Hoàn gật đầu:

- Mất cái gì cũng được.

Cay Xỉ nói:

- Nếu có đoàn Việt Nam sang anh Hoàn phải ở lại Lào không được về Việt Nam nhé.

Hoàn thấy thế vội vàng im lặng, nét mặt anh tỏ ra buồn bã.

Cay Xỉ an ủi:

- Anh còn ở lại Lào lâu mà, em sẽ đưa anh đi chơi ở chỗ khác, anh về Viêng Chăn đi, còn nhiều nơi lắm. Thôi anh về Viêng Chăn xong rồi em nói với bố đưa anh đi Văng Viêng ở đấy là nơi nghỉ mát tốt nhất nước Lào đấy.

Rồi Cay Xỉ bảo Hoàn:

- Anh đi sang đó cẩn thận nhé, em nghe nói chị Na Tha Von không phải là người vừa đâu.

Hoàn hỏi:

- Ý em nói là sao?

Cay Xỉ nói:

- Em cũng chỉ nghe bố em nói thôi. Em được gặp chị Na Tha Von mấy lần, chị ấy sắc sảo lắm. Em không bao giờ dám nhìn thẳng vào mắt chị ấy.

Hoàn cười và bảo:

- Ôi chả nhẽ cô ấy dữ như hổ à?

Cay Xỉ cười nhạt và bảo:

- Có người bảo hổ còn hiền hơn chị Na Tha Von đấy.

Rồi Cay Xỉ lại nghiêm mặt bảo Hoàn:

- Mà em nói cho anh biết, sang Thái Lan đừng có mà đi vũ trường, đừng có đi vào các “phố đèn đỏ” đấy nhé.

Hoàn gật đầu:

- Điều này là anh hứa với em, anh xin thề.

Cay Xỉ cười khúc khích, Hoàn thấy Cay Xỉ cười thì bảo:

- Có điều gì vui mà em cười thế, anh thì đang nẫu cả lòng đây.

Cay Xỉ bảo:

- Em học ở Việt Nam, có một cô giáo dạy em một câu ca dao như thế này: “Đừng nghe con trai nó thề. Ăn giăng nói gió là nghề đàn ông”.

Hoàn hiểu ngay ý của Cay Xỉ.

- Được, nếu không tin anh, hàng ngày em có thể gọi điện hỏi chị Na Tha Von nhà em xem.

Cay Xỉ lắc đầu và bảo:

- Em chẳng có số điện thoại của chị ấy và em cũng chẳng bao giờ hỏi chị đấy. Nhưng em sợ rằng chính chị Na Tha Von sẽ đưa anh vào các chốn đó cho mà xem.

Hoàn nắm lấy tay Cay Xỉ nói:

- Em tin anh đi, nếu như không có em đi cùng thì anh sẽ chẳng đi chơi đâu cả.

***

Trở lại nhà Quang

Quang ngồi bàn với Hoàn và Chiến.

Chiến nói:

- Tôi biết sáng nay ông Bun Phênh đã sang bên Tam Giác Vàng để bàn với lại Na Tha Von để đón anh Hoàn và tổ chức chuyến đi cho thật tốt đẹp. Theo thông tin tôi nắm được thì hiện nay Chính phủ Myanma đang mở đợt truy quét bọn tàn quân của Khun Sa rất mạnh, cho nên chúng dạt ra ngoài bờ sông. Ngày hôm qua chúng đã dùng xuồng cao tốc để cướp một tầu buôn của Trung Quốc, còn trên đường vào khu dinh thự của Khun Sa thì Chính phủ Thái đã cấm không cho mọi người vào nữa rồi.

Quang cười nhạt:

- Anh yên tâm đi. Với Na Tha Von ở Thái Lan thì đi lên giời cũng được.

Chiến bảo:

- Sao cậu nói có vẻ tự tin thế, nhưng thôi mọi việc cứ để cho Na Tha Von sắp xếp. Ồ, mà sao anh Hoàn lại đi về đây một mình, cô Cay Xỉ đâu?

Hoàn nói buồn bã:

- Cay Xỉ lại phải trở về Viêng Chăn rồi.

Chiến ngạc nhiên:

- Sao lại có chuyện đấy?

Hoàn trả lời:

- Vâng, cô ấy vừa thông báo cho tôi biết sắp có đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam sang cho nên cô ấy phải về để tổ chức một đêm liên hoan văn nghệ chào mừng đoàn Việt Nam. Có lẽ chiều nay cô ấy phải về trước.

Chiến hỏi:

- Sao lại đi chiều nay? Vậy ngủ đêm dọc đường à?

Hoàn nói:

- Cô ấy sẽ đi ôtô về Luông Pha Băng, rồi ngày hôm sau sẽ đi máy bay về Viêng Chăn.

Quang nói:

- Thế là ước mơ được đi du lịch với người đẹp ở Tam Giác Vàng của anh Hoàn tan thành mây khói rồi.

Hoàn bảo:

- Có cô ấy đi thì cũng vui nhưng lại cũng chưa chắc đã hay.

Quang nói:

- Anh bảo chưa hay là vì lý do gì. Ờ… nói thế thôi, có một người con gái đang có tình cảm với mình đi cùng thì mình muốn tạt đi đâu chơi cũng khó, cũng mất tự do.

Chiến khoái chí cười và bảo:

- Hay lắm, đây mới chính là khẩu khí của thằng đàn ông đích thực, việc nào đi việc đấy. Đúng rồi, thôi cô ấy về anh Hoàn đi sang đấy càng rộng cẳng.

Hoàn hỏi:

- Này tôi nghe cô Cay Xỉ và ông Bun Phênh nói hình như là cô Na Tha Von đẹp lắm phải không?

Quang gật đầu:

- Quả thật cô ta đẹp, nói thực là tôi chưa từng thấy có cô gái nào đẹp như thế.

Chiến bĩu môi:

- Mày thì đi đến đâu mà chưa nói từng thấy, ngoài cái con vợ già của mày thì những cái đứa mày chơi bời, quen biết toàn cũng là cái loại vừa vừa. Đời mày đã bao giờ được sống bên cạnh một em hoa hậu, á hậu ở Việt Nam chưa. Ngay gái Lào xinh tao thấy mày cũng chưa kiếm được đứa nào.

Quang bảo:

- Thế anh đã được ngồi ăn với Hoa hậu chưa?

Chiến cười nhạt rồi nói:

- Chú em hơi coi thường anh đấy, anh nói thật với chú nhé. Mười con á hậu, hoa hậu ở Việt Nam thì có đến dăm con hư hỏng. Đấy, chú cứ liệt kê mà xem. Buôn gian bán lận có, rồi thì thay vợ đổi chồng như thay áo, rồi thì nói một đằng làm một nẻo, chú cứ chịu khó đọc báo Việt Nam thì biết hết. Vừa rồi có cái con hoa hậu chồng buôn lậu bị bắt đi tù cũng lên báo chí thề thốt em yêu anh trọn đời, sống với anh trọn đời. Gớm… rồi thì mặc dù chúng mình chưa cưới nhau nhưng cũng đã thành vợ thành chồng, nghe rõ là lâm ly như tiểu thuyết. Ấy thế mà thằng chồng hờ vừa vào tù được ba tháng, nó làm sạch một mớ tiền và đi với thằng khác. Còn anh đây anh về Việt Nam, nói thật với các chú cách đây năm năm anh đã được ở hai ngày với một á hậu mà chỉ mất hai ngàn đô.

Quang hỏi:

- Thế anh ở với á hậu đấy có gì hay không?

Chiến bảo:

- A… à… ở trong Sài Gòn. Thôi thì bỏ ra hai ngàn đô cũng để biết một người đẹp có danh là như thế nào. Nhưng cũng nhạt toẹt thôi các chú ạ.

(Xem tiếp kỳ sau)

N.N.P

Kỳ 2: Con thiếu thốn, mẹ xây biệt thự?

Trẻ được “xài sang” không đúng chỗ

Thầy Trung chia sẻ với chúng tôi rằng, tiền đóng cho nhà trường hàng năm mỗi em chỉ khoảng 370 nghìn đồng bao gồm cả tiền xây dựng cơ sở vật chất. Đó không phải là tiền học phí mà là tiền thu đầu năm, không có khoản tiền nào gọi là tiền học phí cho các em lớp 1 ở trường công lập cả. Đó là những khoản phí phải đóng để nhà trường chi trả cho các sinh hoạt, thi cử của các em trong suốt thời gian học như tiền thể thao, nước uống, giấy thi… còn tiền xây dựng cơ sở vật chất thì các em ở Trung tâm Quê Hương được miễn hoàn toàn.

Một góc trong khu biệt thự

Thầy khẳng định, Trung tâm Nhân đạo Quê Hương không tốn phí khi học ở đây, có chăng là tiền thuê xe chở các em đi học, thậm chí số tiền này còn nhiều hơn tiền học. Thầy Trung cho biết, không hề có chuyện Trung tâm nợ hay trả góp tiền học phí cho nhà trường. Thời gian các em ở trường chỉ có 4 giờ nên thầy rất mong phía Trung tâm có cách giải quyết, phối hợp cùng với nhà trường dạy cho các em học chữ, dạy tác phong, lối sống và đạo đức làm người, nhất là những em học chậm.

Chúng tôi có hỏi em Huỳnh Bích Tâm, các em đi học bằng phương tiện gì? thì Tâm bảo các em đi xe buýt. Nhưng chúng tôi tận mắt chứng kiến thì các em đi học về bằng xe taxi. Chúng tôi có hỏi thêm vài em tại Trung tâm đều được các em trả lời đi bằng taxi. Tôi tin, trẻ con không biết nói dối! Dù từ trường đến Trung tâm chỉ khoảng 1km nhưng nếu hằng ngày đi và về như thế suốt năm học thì quả là… tốn kém hơn cả tiền học phí mà cô Hương nói là đang nợ, phải trả góp!

Liệu có chi phí khống

Nói về khoản thu của Trung tâm, cô Hương cho biết, Trung tâm không hề có các nhà tài trợ thường xuyên mà chủ yếu là những nhà hảo tâm vãng lai đến trung tâm. Duy nhất có Công ty Diamond ở Bình Dương làm từ thiện định kỳ mỗi tháng 18 triệu. Sau đó cô Hương liệt kê rất chi tiết các khoản mà Trung tâm phải chi hàng tháng cho sinh hoạt và học tập của các em nhỏ. Riêng tiền bỉm một tháng 120 triệu đồng, 6 miếng cho mỗi bé trong ngày, nếu không thay bỉm thì khách bỏ đi hết, chỉ riêng bỉm không thôi thì đã quá tốn kém rồi. Đó là còn chưa kể đến tiền ăn sáng, trưa, chiều, tối, tiền vệ sinh, xà bông, quần áo và giày dép đi học. Tiền điện và xăng, một tháng 70 triệu… Cộng tất cả chi phí thì mỗi tháng khoảng 700 triệu đồng!

Trả lời về phần chi phí thiếu hụt lớn ấy sẽ bù đắp như thế nào? “Huyền thoại” cho biết chính cô phải bỏ tiền túi ra, ngoài ra còn có các con lớn và thành đạt ủng hộ tiền về phụ giúp. Cô công khai số tiền đó là 138 triệu đồng mỗi tháng. Số tiền thiếu hụt cô bù bằng tiền kinh doanh nước uống đóng chai. Thế nhưng có một thực tế khác là theo bảng báo cáo tài chính thu chi mới nhất của Trung tâm mà chúng tôi có được thì khoản thu từ 1/10 đến 11/2011 của cô là gần 10,5 tỉ. Trong đó tiền ủng hộ của các nhà hảo tâm là 6,1 tỉ và cô Hương đóng góp vào là 4,2 tỉ. Đặc biệt hơn đó là con số chi trong năm, nếu quy ra thì hoàn toàn không phải là con số 700 triệu/tháng như cô đã nói. Vậy sự thật thì việc minh bạch tài chính của Trung tâm có chính xác hay không, thật khó biết. Cô giải thích rằng, tiền mặt thì rất ít còn lại là cơ sở vật chất và những đóng góp khác quy ra thành tiền trong bảng tổng kết chứ không phải tất cả là tiền mặt.

Nói về minh bạch tài chính của Trung tâm, Trưởng Cơ quan đại diện TƯ HCTĐ miền Nam cho biết, hiện Trung tâm chỉ báo cáo tài chính một cách tổng quát chứ chưa chi tiết. Chưa thống nhất việc báo cáo đầu vào và đầu ra về nguồn tài chính. Qua cuộc trò chuyện với ông Tòng chúng tôi phát hiện, thực chất Trung tâm nhận được sự tài trợ của một số đối tác truyền thống, một số doanh nghiệp chứ không phải duy nhất một công ty như cô Hương đã nói. Ông Tòng muốn Trung tâm gửi danh sách cho Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh để được nhận trợ cấp theo luật định. Nhưng cô Hương không làm vì cô ấy nói muốn tự mình làm. Song, khi chia sẻ với chúng tôi về việc từ chối làm việc với Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Dương, cô thẳng thắn: “Nhà nước cho một tháng 260 ngàn đồng, ngược lại tụi chị phải báo cáo hết toàn bộ, từ tài sản đến vật chất… rất rắc rối”.

Vấn đề minh bạch tài chính của Trung tâm Nhân đạo Làng tre ở Đồng Nai – Trung tâm được TƯ HCTĐ vừa công bố thành lập, do nhà sư quản lý thì việc báo cáo minh bạch tài chính chi ly đến từng chi tiết, thậm chí phải nộp phạt cho cảnh sát giao thông bao nhiêu ông cũng kê khai. Chính ông Tòng cũng thừa nhận là Trung tâm Làng tre làm bài bản và chi ly hơn rất nhiều so với Trung tâm Nhân đạo Quê Hương.

Biệt thự nhìn từ bền ngoài

Câu hỏi đặt ra là liệu những lời than vãn về việc thiếu thốn tài chính của cô Hương có đáng tin cậy không khi năm 2009, tổng thu của cô là hơn 14 tỉ đồng, năm 2011 là 10,5 tỉ đồng và trong cuối năm qua, cô đã bỏ ra hơn 20 tỉ đồng để mua thêm đất và xây dựng thêm phần phía sau của Trung tâm?! Cô nói là mình chỉ ở trong một căn phòng nhỏ, nằm dưới nền chứ không có giường chiếu nhưng sự thật thì cô ở trong biệt thự lộng lẫy mà cô vừa bỏ ra hơn 20 tỉ để xây dựng và hoàn thành trong cuối năm rồi. “Biệt thự” ấy được gọi là nhà thờ Tổ, nằm tách biệt với Trung tâm, thông nhau bằng một cánh cổng, trên cổng có ghi dòng chữ “Huỳnh Tiểu Hương sáng lập 10/12/2011”.

Bên trong có 3 dãy nhà, riêng dãy giữa có 1 trệt, 1 lầu. Cửa chính của dãy giữa này có ghi dòng chữ là nhà thờ dòng họ Huỳnh, tất cả đều đóng cửa im ỉm, không ai ngoài chúng tôi và một cậu bé tại Trung tâm vào đi dạo. Khi ra ngoài, tôi hỏi 2 em khoảng 16, 17 tuổi thì được biết chỉ có mẹ Hương ở “biệt thự” này làm việc; thứ Bảy, Chủ nhật thì các em được qua đó ngủ với mẹ. Xung quanh bên ngoài trồng rất nhiều hoa, cỏ, trang trí những pho tượng và những đá khối đẹp mắt. Không biết “mẹ hiền” Huỳnh Tiểu Hương nghĩ gì khi nói con mình thì đang thiếu thốn đủ thứ từ ăn mặc cho đến học hành… mà cô lại chi ra hơn 20 tỉ để xây dựng một biệt thự để ở và làm việc như thế?!

“Tố” các đại gia họ “hứa” và nhà tài trợ

Về nguồn hỗ trợ mà các “đại gia” đã công bố với báo chí như bà Dương Thị Bạch Diệp – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH bất động sản Diệp Bạch Dương chỉ có một lần duy nhất cho 500 triệu đồng. Kế đến là “đại gia” Nguyễn Thị Liễu ở Hương Sơn, Hà Tĩnh, từng khiến báo chí tốn nhiều giấy mực về việc tổ chức đám cưới “vô tiền khoáng hậu” cho cậu ấm. Bà Liễu công bố với báo chí là toàn bộ tiền mừng cưới sẽ làm từ thiện tại Trung tâm Nhân đạo Quê Hương nhưng cô Hương cho biết là: “Chỉ mời ra ăn cưới, cho tiền tàu xe đi về chứ có tài trợ gì đâu. Họ đăng lên báo nói thế thôi, nhiều nơi nói cho tiền tỉ nhưng cũng chẳng cho đồng nào”.

Một góc khu vườn trong biệt thự

Khách tới trung tâm toàn cho đồ ăn,  mì gói, thậm chí có cả mì gói gần hết hạn sử dụng. Ngay cả sữa cũng thế, một thứ uống trực tiếp vào người mà họ luôn luôn cho hàng sắp hết hạn hoặc đã quá hạn mấy ngày, còn tiền thì chẳng ai cho nữa. Họ cứ nghĩ rằng, Trung tâm được các nhà hảo tâm cho nhiều tiền rồi nên không ai tài trợ nữa. Hiện tại Trung tâm rất khó khăn…, “huyền thoại” Hương than thở.

Nói về các khoản tài trợ từ các tổ chức nước ngoài, cô nói: “Nhiều người nói, tôi lợi dụng các em để lấy tiền nước ngoài nhiều lắm nhưng kỳ thực thì lấy đâu ra, tưởng ăn tiền nước ngoài dễ lắm à!”. Cô khẳng định, Trung tâm chưa bao giờ nhận một “cắc” nào từ tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước. Nếu có nhận tiền nước ngoài thì an ninh họ biết từ lâu rồi vì phải đăng ký. Cô lấy thí dụ, năm vừa rồi Nhật cho 10 nghìn USD để đài thọ cho Trung tâm đi Nhật. Nhưng tiền đó là tiền tài trợ vé máy bay, tiền ăn ở nhưng trên giấy tờ nói là tài trợ tiền ăn học. Chỉ có khoản đó thôi, ngoài ra không còn khoản nào khác nhưng mọi người cứ nghĩ tôi được nhiều tiền lắm. Cô giải thích vì sao đi nước ngoài “nhiều như cơm bữa” và có nhiều tiền là do cô qua bên ấy… bán dạo.

Bị vu khống trắng trợn?

Chúng tôi không thể không nhắc đến sự việc vào năm 2009, Trung tâm bị phản ánh về việc thiếu vệ sinh để trẻ bị lây nhiễm bệnh sởi, thủy đậu ngay tại Trung tâm. Và phía Trung tâm không đưa các cháu đi khám bệnh kịp thời nên nhiều cháu đã không thể chữa được vì quá nặng. Cụ thể báo chí đưa tin là đã có 9 cháu tử vong trong năm đó. Chúng tôi nhắc lại câu chuyện này không nhằm ý khơi gợi sự đau buồn mà chỉ để biết được từ sự trả giá ấy Trung tâm đã cải thiện dịch vụ y tế cũng như chăm sóc các cháu thế nào?

Đống rác ngay sát khu vui chơi của trẻ

Tuy nhiên, kết quả phản hồi từ cô Hương tiếp tục lại là một cú sốc: Vụ đó là cô bị báo chí chơi xấu, bị kẻ xấu rắp tâm phá hoại! Chúng tôi đặt đặt câu hỏi: “Vậy sao chị không hề phản hồi?”. Hương trả lời: “Xưa nay chị không phản hồi gì cả?”. Chúng tôi lại hỏi: “Vậy sao chị kiện báo chí Mỹ vu khống Trung tâm chị là một trung tâm trụy lạc, là ổ mại dâm?”. Huỳnh Tiểu Hương nói ráo hoảnh: Vì họ đụng đến con chị, mà đụng đến chúng là không được. Chị đi kiện vì mục đích nhân quyền của trẻ thơ. Vụ đó chị thắng kiện và họ đòi bồi thường 2 triệu đôla nhưng chị không lấy. Dù theo vụ đó chị tốn rất nhiều tiền, nhưng cái chị cần là 2 từ “Xin lỗi”.

Chúng tôi nêu thắc mắc, vụ đó có cả phía Bệnh viện Nhi đồng 1, Trung tâm Y tế dự phòng Bình Dương… có đến Trung tâm khảo sát và đã có kết luận về tình hình thiếu vệ sinh ở đây thì làm sao có thể nói là báo chí vu oan? Nhưng cô Hương vẫn kết luận: “Báo chí phá chứ không đến nỗi như vậy. Chết nhiều, tức là những đứa trẻ lượm vào đã chết ngoài đường, chết trong bệnh viện chứ Trung tâm có trẻ nào chết đâu. Âm mưu của họ là “phá” Trung tâm, chị biết nhưng không lên tiếng vì nếu mình lên tiếng thì đánh vào mình rồi!”.

Tình trạng dơ bẩn ngay trước khu ăn uống

Chưa bàn về kết luận tình trạng vệ sinh rất kém của cuộc kiểm tra lúc đó thế nào nhưng cho đến nay, khi đến Trung tâm quan sát chúng tôi cũng chứng kiến được khâu vệ sinh tại Trung tâm vẫn không hề được cải thiện chút nào, nhất là khu vực trẻ ăn uống. Và cô đã từng có ý định kiện tờ nọ vì theo cô là đã đăng thông tin sai sự thật. Thậm chí có tin bài nói Trung tâm chỉ có 11 trẻ khiến cả cộng đồng chửi cô là không nuôi trẻ mà lùa trẻ mẫu giáo về để ăn tiền từ thiện… Chúng tôi có xem qua những bài phản ánh của báo này về tình trạng bệnh tật và thiếu vệ sinh của Trung tâm năm 2009 làm hàng chục cháu mắc bệnh sởi, rubella, từ cuối năm 2008 đến năm 2009 đã có 9 trẻ tử vong do nhiều bệnh khác nhau. Không lẽ báo đăng sai?

Không ai hoàn hảo cả, nếu hoàn hảo, họ đã trở thành một Thánh nhân, vì thế chúng tôi không có ý đánh giá về “huyền thoại” Huỳnh Tiểu Hương thông qua loạt bài này mà chỉ có ý nêu lên những thực trạng còn tồn tại để cô Hương và tất cả nhân viên, nhất là cộng đồng chung tay giải quyết để Trung tâm thật sự là một “thiên đường” của trẻ bất hạnh.

Và để rộng đường dư luận cũng như để bạn đọc hiểu hơn về “huyền thoại” Huỳnh Tiểu Hương, kỳ cuối của loạt bài này chúng tôi sẽ giới thiệu bài Đối thoại với “huyền thoại” Huỳnh Tiểu Hương.

(Xem tiếp kỳ sau)

Lê Trúc – Lê Chi
(Báo Năng lượng Mới số 119, ra ngày 11/5/2012)

Kỳ 1: Bất nhất lời nói đến con số, vì đâu?

Nói về Huỳnh Tiểu Hương có thể là thừa, bởi cô đã quá nổi tiếng kể từ năm 2001, khi Trung tâm Nhân đạo Quê hương được thành lập. Đã có hàng loạt chương trình truyền hình nổi tiếng, hàng loạt bài báo ca ngợi về cô, không những thế trên trang web của Trung tâm cũng có nhiều vô kể tự sự của nữ “huyền thoại” này. Nếu ai đó nói rằng, Huỳnh Tiểu Hương quan tâm đặc biệt đến trẻ em bất hạnh, bị bỏ rơi bằng tình cảm của một con người từng đồng cảnh ngộ thì hẳn sẽ làm cô buồn, thậm chí là cô sẽ giận. Bởi lẽ cô đã có hơn 20 năm chăm sóc, nuôi dưỡng những đứa trẻ như thế, mà ban đầu chỉ là nuôi trẻ em khuyết tật. Số lượng không phải vài chục trẻ, mà kể từ ngày cô bắt đầu nhận nuôi cho đến nay là 4.000 trẻ, bình quân mỗi năm cô nuôi khoảng 200 cháu.

Trẻ ăn uống không đảm bảo vệ sinh

Dẫu con số “vĩ đại” mà cô công bố nhưng chưa được cơ quan chủ quản là Trung ương Hội Chữ thập đỏ (TƯ HCTĐ) thừa nhận, vì theo bác sĩ Đoàn Văn Tòng, Trưởng cơ quan đại diện phía nam của TƯ HCTĐ thì ông chưa bao giờ nghe Trung tâm này báo cáo về con số đó! Song, với số lượng khoảng 320 trẻ đang có mặt tại Trung tâm hiện nay cũng đủ để chứng minh Huỳnh Tiểu Hương là người “yêu” trẻ đến thế nào rồi. còn nếu ai đó nói Huỳnh Tiểu Hương chỉ yêu trẻ chứ không quan tâm chăm sóc chúng thì lại càng bị cô phản đối. Dù chưa tươm tất nhưng trẻ vào Trung tâm đều được nuôi dưỡng và học hành tử tế. Tất cả trẻ trong Trung tâm đều mang họ Huỳnh, chúng là những đứa con tinh thần của Huỳnh “huyền thoại”… Song đó chỉ là bề nổi mà người ta có thể dễ dàng biết được qua những trang báo; còn sự thật đằng sau những lời đồn đoán thiếu tích cực về cô và Trung tâm thì thế nào?

Ăn ở mất vệ sinh

Trong những lần đến Trung tâm Nhân đạo Quê Hương, chúng tôi không khỏi giật mình khi tận mắt chứng kiến bữa ăn của những đứa trẻ tại đây; nhất là bữa ăn của những trẻ trong phòng cách ly. Trong phòng này có khoảng 15 cháu và 2 bảo mẫu, theo một bảo mẫu thì tất cả trẻ đều đang bệnh, có trẻ bị cảm, nổi nhọt, viêm ngứa, trầy xước… Bữa ăn trưa hôm đó là món bún nấu với thịt. Bún được để trong một cái xô nhựa và được múc ra 2 bát tô của hai cô bảo mẫu. Từ 2 cái bát này sẽ cho tất cả trẻ bệnh ăn chung. Mỗi trẻ sẽ được hai cô bảo mẫu đút cho từng muỗng nhỏ. Khi chúng tôi hỏi: Tại sao không cho ăn riêng để đảm bảo vệ sinh vì nguy cơ các trẻ sẽ lây bệnh chéo rất cao? Một bảo mẫu trả lời: “Trước nay vẫn vậy”. Còn Huỳnh Tiểu Hương thì cho rằng, các cháu trong phòng ấy chỉ bị trầy xước, sợ ra ngoài chơi dơ thôi chứ không có bệnh truyền nhiễm gì cả (?!) nên ăn như thế cũng không sao!

Trẻ ăn uống không đảm bảo vệ sinh

Phía đối diện phòng cách ly là nhà ăn dành cho trẻ khoảng 3 tuổi trở lên thì hôi nồng nặc, chị đồng nghiệp không dám bước vào. Tại đây các bé ngồi vào bàn ăn và mỗi bé có một tô bún trước mặt. Hầu hết các bé tự ăn, có vài “bảo mẫu” hay nói đúng hơn là anh chị lớn trong Trung tâm, có người bị tật cả 2 tay giúp các bé ăn! Thức ăn rơi vãi khắp bàn thể hiện rõ sự nhếch nhác, xô bồ. Khi được hỏi về vấn đề này, Huỳnh Tiểu Hương chống chế: “Một đứa con từ sáng đến chiều còn dơ, huống gì Trung tâm có hàng trăm trẻ!”.

Có thể nói khâu vệ sinh tại Trung tâm là vấn đề cần được cải thiện vì trong một môi trường tập thể có nhiều trẻ nhỏ, các cháu lại bị bệnh nặng khi đưa về. Đỉnh điểm là trong năm 2009, một số trẻ tại Trung tâm đã mắc bệnh sởi, thủy đậu khi đưa xuống Bệnh viện Nhi đồng điều trị, một số bé do bị quá nặng nên đã tử vong. Trong 4 lần chúng tôi đến Trung tâm thì hầu hết đều chứng kiến cảnh nhà vệ sinh dơ bẩn và bốc mùi hôi nồng nặc. Ngay sát khu vui chơi của trẻ là một hố rác lớn với nhiều loại rác thải khác nhau được đốt dang dở và đang trong quá trình phân hủy.

Dạy dỗ trẻ thơ cái gì?           

"Huyền thoại" Huỳnh Tiểu Hương

Ngoài việc đưa những đứa trẻ vào Trung tâm chăm sóc, cho cái ăn cái  mặc thì vấn đề quan trọng hơn nữa là làm sao dạy dỗ cho các em ngay từ nhỏ. Song, với số lượng trẻ lớn như vậy, số lượng bảo mẫu lại ít, thiếu kiến thức chuyên môn, chủ yếu là những người dân đến hỗ trợ chứ không phải bảo mẫu chuyên nghiệp thì chuyện dạy lễ nghĩa cho các bé là một điều còn rất hạn chế. Cùng trăn trở với chúng tôi về việc này, thầy Đỗ Quang Trung, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tân Hương (quận Tân Phú, TP HCM) nơi hiện có khoảng 12 em của Trung tâm đang theo học lớp 1 thì: “Không phải nhận nhiều vào và cho các bé ăn mặc là đủ.

Vấn đề quan trọng hơn hết là dạy dỗ, giáo dục các em thành người tốt. Các em có được học hành đến nơi đến chốn hay không? Đó mới là sự khác biệt cốt lõi của những trẻ may mắn được nhập hộ khẩu ở Trung tâm Quê Hương với những đứa trẻ kém may mắn khác bị dòng đời xô đẩy”. Riêng Huỳnh Tiểu Hương khi trả lời câu hỏi của chúng tôi về việc dạy bảo các trẻ nhỏ chưa đến tuổi đến trường thế nào? Cô cho biết, cô thường ngủ với các cháu, mỗi hôm một nhóm khác nhau và cứ thế luân phiên. Như thế thì cô mới hướng dẫn các cháu bằng cách đố những câu đố vui, hay mở đĩa các nhà sư thuyết pháp cho các con nghe. Cô dạy cho các con hiểu được làm người để làm gì, tại sao chúng ta phải sống, sống có ý nghĩa gì?…

Có quá xa vời không khi những đứa trẻ mới lên 3, lên 4 mà cô Hương lại dạy dỗ bằng cách cho nghe các đĩa thuyết pháp vốn chứa đựng những bài học nhân sinh quan dành cho người lớn, người từng trải nghiệm cuộc sống mới có thể hiểu. Có câu “Tiên học lễ, hậu học văn”, việc dạy dỗ cho các em trước tiên và quan trọng nhất chính là lễ nghĩa. Nhưng chúng tôi đến Trung tâm 4 lần và bắt chuyện với rất nhiều em, không có bất kỳ một em nhỏ nào gật đầu hay chào hỏi lấy một câu. Các em học lớp 1 ở chi nhánh Trung tâm tại quận Tân Phú thì có gật đầu chào sau khi được các anh chị lớn nhắc nhở.

Cô Hương nói có phòng dạy máy tính cho trẻ nhưng khi chúng tôi vào xem thì toàn bộ máy ở đây đều là máy cũ và hư hỏng, không sử dụng được. Phòng học mầm non trong Trung tâm thì chỉ có một chiếc tivi, hầu như không có đồ chơi nào dành cho lứa tuổi các em. Giải thích về việc này, cô Hương nói, đúng là các máy tính đã hư hỏng hết do quá cũ. Cô cũng muốn đầu tư mới để các em được làm quen với máy tính, nhưng giờ còn lo trả tiền điện, lương, rồi tiền viện phí cho các em hết rồi, với lại năm qua đầu tư mấy chục tỉ mua đất, xây dựng thêm cho Trung tâm (!?). Cô cho biết hiện Trung tâm thiếu trầm trọng giáo viên dạy trẻ.

Huỳnh Tiểu Hương luôn nói rằng, cô rất quan tâm đến việc học tập của các em nhỏ. Theo thầy Hiệu trưởng Đỗ Quang Trung, từ khi các em vào học đến nay, cô Hương chưa một lần đến trường để trao đổi về việc học tập của các em, chỉ có một lần thầy “gặp” cô qua điện thoại. Cũng không phải các em đều học giỏi suất sắc như cô Hương nói mà theo thầy Trung thì hiện có vài cháu học chậm hơn các bạn khác. Tới kỳ  họp phụ huynh thì chỉ có một cô bảo mẫu đi đại diện chứ cô Hương không hề đến trường.

Thầy Trung nhấn mạnh với chúng tôi: “Cái mà tôi quan tâm nhất là Trung tâm cần có người liên hệ về việc học tập của các em với nhà trường, một đứa trẻ bình thường có bố mẹ mà lo còn khó thì thử hỏi 10 đứa con của cô Hương, một mình cô có nhớ hết hay không? Sao cô không thường xuyên quan tâm đến việc học hành của các em bằng cách trao đổi với nhà trường để nắm tình hình!”. Huỳnh Bích Tâm, một trong những đứa con đầu tiên của Huỳnh Tiểu Hương cho biết: Việc chăm sóc cho các trẻ Trung tâm tại quận Tân Phú chỉ có hai người là một người dì và một sơ.

Trẻ, bảo mẫu có bao nhiêu cũng không rõ?

Sự bất nhất đầu tiên rất rõ ràng là việc minh bạch số lượng trẻ tại trung tâm. Điều này cũng được chính ông Tòng xác nhận từ các báo cáo của Trung tâm gửi về. Con số dao động từ 320 đến hơn 330 em và ông cũng tỏ ra ngạc nhiên về con số trên 4.000 trẻ tính từ trước khi thành lập Trung tâm đến giờ. Ông Tòng thẳng thắn cho rằng, Trung tâm hoạt động rất thiếu bài bản, thậm chí họ còn không biết viết báo cáo, không biết viết công văn và cách thể hiện công tác tài chính. Phía cơ quan đang từng bước tập huấn cho nhân sự dưới Trung tâm. Nói về số lượng các em nhỏ tại Trung tâm, Huỳnh Tiểu Hương cho chúng tôi biết, hiện có 326 em, những em đến tuổi đi học thì là chỉ vài chục, chỉ có 12 trẻ học lớp 1 tại trường. Theo tìm hiểu của chúng tôi lúc các bé đi học về thì đúng là chỉ có khoảng 12 em, lấy đâu ra con số 37 em. Vậy con số 37 kia ở đâu mà có?

Một tô bún cho cả chục trẻ ăn chung

Kế đến là sự bất nhất trong việc nói về số lượng bảo mẫu tại Trung tâm. Cô Hương thì nói số lượng bảo mẫu là 54, với số lượng này thì vẫn còn thiếu trầm trọng. Tuy nhiên, trong 4 lần chúng tôi đến Trung tâm con số này chỉ có phân nửa. Anh quản lý thì nói rằng, Trung tâm có tất cả 35 bảo mẫu, nhưng hình như anh đã nói hớ, một lúc sau anh ta lại cải chính là có trên 50 bảo mẫu. “Nhưng chủ yếu các cô là đến đây để hỗ trợ, nên thường không đủ số lượng, có khi các cô lại đi chăm sóc các bé ở bệnh viện. Cứ mỗi bé bị bệnh nằm viện là một cô theo chăm sóc”. Người quản lý giải thích. Ông Tòng lại lắc đầu khi chúng tôi hỏi về số lượng bảo mẫu tại Trung tâm. Vì sao cô Hương lại bất nhất trong việc công khai số lượng các cháu ở Trung tâm? Do quá nhiều nên cô không thể nhớ hết hay có một sự mập mờ nào đó không thể công khai, để rồi từ giám đốc đến quản lý đến các con đều đưa ra những con số bất nhất?!

Tuy nhiên, đó cũng không phải là điều đáng quan tâm, có thể đó là sự thiếu khoa học của bộ máy quản lý tại Trung tâm, dù theo báo cáo tài chính thì cô Hương phải trả gần 150 triệu mỗi tháng để nó hoạt động! Điều đáng nói hơn nữa là, việc mà số tiền học lớp 1 của các em tại Trung tâm. Cô Hương nói, riêng tiền đi học lớp 1 của các em mỗi tháng phải tốn đến hơn 30 triệu đồng. Đó là chưa tính đến các em học đại học, mỗi học kỳ là hơn 2 triệu, mỗi lần đóng là đến gần 20 triệu đồng, rồi còn các em trung học và các em được cho đi học nghề… Cô than thở rằng, mình phải thiếu nợ nhà trường và trả góp. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với thầy Hiệu trưởng Trường tiểu học Tân Hương, nơi mà theo cô Hương nói thì các em nhỏ đến tuổi đi học đều cho các em được học tại đây. Song, sự thật về việc trả góp mà “huyền thoại” đã nói là… một cú sốc!

(Xem tiếp kỳ sau)

Lê Trúc – Lê Chi

Kỳ 2: Nghịch lý ở Venezuela

Trở lại chuyện ký kết hợp đồng vào ngày 29/6/2010.

Số là theo chương trình đã định,  Tổng giám đốc PVEP Nguyễn Vũ Trường Sơn (nay là Phó tổng giám đốc PVN) sẽ ký với Công ty Dầu khí Quốc gia Venezuela  thành lập Công ty Liên doanh khai thác và nâng cấp Dầu nặng Junin 2, có tên là PetroMacareo trước sự chứng kiến của Tổng thống Hugo Chavez và Phó Thủ tướng Việt Nam Hoàng Trung Hải. Lễ ký được dự tính là ngay trong Phủ Tổng thống và Tổng thống Hugo Chavez sẽ có bài phát biểu quan trọng đánh dấu sự kiện này. Thời gian ký kết khoảng 19h. 17h, anh Đinh La Thăng, Chủ tịch Hội đồng Thành viên đốc cả đoàn ăn cơm sớm và phải ăn thật… no, vì ngộ nhỡ Tổng thống phát biểu tùy hứng tới vài giờ đồng hồ. Ăn xong, cả đoàn Việt Nam comple, cravat chỉnh tề… ngồi chờ phía bạn thông báo.

Đến 18h30, Đại sứ Trần Thanh Huân thông báo, chương trình lui lại 20h.

Đến 19h30, Đại sứ Trần Thanh Huân cho biết, hôm nay Tổng thống Hugo Chavez có việc đột xuất, nên hẹn gặp riêng với Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vào ngày hôm sau. Còn hôm nay cứ ký hợp đồng. Bộ trưởng Rafael Ramirez sẽ thay mặt chính phủ chứng kiến.

Đến 20h, Đại sứ Trần Thanh Huân lại thông báo, Bộ trưởng Rafael vẫn đang họp với Tổng thống nên không tới dự được.

Và đến gần 21h, việc ký kết mới được tiến hành, trong một căn phòng nhỏ chừng hơn… hai chục mét vuông, thấp lè tè và không có cờ quạt, thậm chí không có cả… bút để ký.

Trao đổi công việc ở giàn khoan PDV 39

Nhưng rồi mọi việc cũng xong. Nhìn gương mặt như sáng bừng lên của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải và các anh lãnh đạo của PVN, lúc đó tôi mới hiểu được việc Venezuel cho ta góp vốn liên doanh khai thác dầu ở lô Junin 2 có ý nghĩa quan trọng đến mức nào đối với việc đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước. Với trữ lượng dầu ở lô Junin 2 lên tới hơn 31 tỉ thùng và nếu cho tỉ lệ thu hồi là 25% thì lô này có thể khai thác trong suốt cả trăm năm. Và theo hợp đồng, Liên doanh này có thời gian là 25 năm thì, mỗi  năm, chúng ta có thêm ít nhất 4 triệu tấn dầu – nghĩa là gần bằng  sản lượng dầu của Vietsovpetro khai thác hiện nay.

Đó là một con số rất có ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam và càng có ý nghĩa trong việc đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài.

Chuyện dầu mỏ ở Venezuela thì đúng là ly kỳ hết chỗ nói. Dầu mỏ mang lại cho đất nước này sự giàu có và cả sự… nghèo đói.

Hoạt động tìm kiếm thăm dò ở Vành đai dầu Orinoco được bắt đầu những năm 20  (của  thế kỷ XX) và đến cuối những năm 30, khu vực này đã có 45 giếng được khoan mới. Năm 1936, dầu được phát hiện bởi giếng khoan

Canao-1, nhưng, do hạn chế về công nghệ, cũng như  tính  thương mại nên khu vực này chưa  được  đưa  vào  kế  hoạch  khai  thác. Đến năm  1956-1957,  vành  đai  này mới  bước  đầu  được  đưa  vào  khai  thác  với  lưu  lượng 20  nghìn  thùng dầu/ngày.  Tuy  nhiên,  các  hoạt  động  thăm  dò và thẩm lượng đã chỉ ra rằng, Vành đai này chỉ tồn tại dầu nặng và siêu nặng, khó khai thác, hiệu quả kinh tế thấp. Cuối thập niên 60 và đầu thập niên 70, Bộ Năng lượng và Mỏ Venezuela (nay là Bộ Năng lượng và Dầu) đã tiến hành chương trình thăm dò chuyên sâu cho Vành đai dầu Orinoco, bao gồm việc khoan mới 116 giếng. Trong giai đoạn này, PDVSA chia thành 4 khu vực với tổng cộng 27 lô, là: Boyaca (tên cũ Machete), Junin (Zuata), Ayacucho (Hamaca) và Carabobo (Cerro Negro) nhằm thu hút vốn đầu tư từ các tập đoàn dầu khí quốc gia và đa quốc gia vào các  hoạt  động  thăm  dò  và  khai  thác  nguồn  dầu  nặng  ở  Venezuela.

Công nhân Venezuela đang làm việc trên giàn khoan PDV 39

Từ  năm 1979 đến 1983, PDVSA đã khoan  tổng cộng khoảng 662 giếng  thăm dò, cho con số dầu tại chỗ ước tính 1.200 tỉ thùng và trữ lượng dầu thu hồi khoảng 316 tỉ  thùng. Lô Junin 2  có diện  tích 552,84km²  (bề  rộng  là 18,43km và chiều dài khoảng 30km) nằm trong khu vực Junin của vành đai dầu Orinoco thuộc  Biển  Đông  Venezuela,  nơi được đánh giá là có trữ lượng hydrocarbon (lỏng)  lớn  nhất  thế  giới, phần diện tích hợp đồng ký kết giữa PVEP và CVP/PDVSA là 247,77km². Trong hai giai đoạn tìm kiếm thăm dò chung của khu vực Junin được thực hiện từ năm 1971 đến 1975 và từ 1981 đến 1983, tại khu vực Junin 2 có 9 tuyến địa chấn 2D (126km) được thu nổ và 10 giếng khoan (1 giếng ở ranh giới với lô Junin 1) được khoan với khoảng cách trung bình các giếng từ 5-10km. Các giếng khoan chủ yếu là khoan nông với độ sâu khoảng từ 365-670m…

Venezuela trở thành nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới. Nguồn thu từ dầu mỏ trong suốt 40 năm đã biến quốc gia vốn nghèo nhất thế giới trở thành giàu có nhất khu vực Mỹ Latinh. Từ năm 1973, khi một số nước trong Hiệp hội OPEC cấm vận dầu lửa sang một số nước công nghiệp phát triển thì Venezuela trở thành nhà cung cấp dầu lớn nhất cho Mỹ. Ngân sách quốc gia tăng 4 lần nhờ dầu mỏ, chỉ trong một năm 1973… Nhưng đúng vào lúc đó, các “sát thủ kinh tế” xuất hiện.

Sát thủ kinh tế (tiếng Anh là Economic Hit Man – EHM)  là một “nghề” mà mới được nói nhiều đến trong thời gian gần đây, còn thực chất của “nghề” này là có từ cuối thập niên 50 mà quốc gia sản sinh ra loại sát thủ này là Hoa Kỳ. Đó là những kẻ được trả lương cao để đi đến các quốc gia nghèo khó thực hiện các phi vụ lừa đảo. Chúng vẽ ra tính khả thi của những dự án xây dựng khổng lồ, những khoản lợi nhuận kếch sù trong tương lai khiến cho người cầm quyền lóa mắt và chấp nhận vay tiền từ Ngân hàng Thế giới, Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ… Công cụ của chúng là những báo cáo tài chính gian lận; những vụ mua phiếu bầu cử, các vụ hối lộ… và cả mưu sát.

Một khi đã phải vay nợ thì không khác gì tự mình chui vào chiếc thòng lọng do sát thủ đặt ra. Khi các dự án đổ bể hoặc làm ăn không có lãi, hoặc chính phủ không có khả năng chi trả các khoản vay, thì lúc đó, Hoa Kỳ sẽ “giật chiếc dây thòng lọng” và buộc chính quyền đó phải trở thành tay sai cho mình. Nhiều quốc gia đã phải điêu đứng vì sát thủ kinh tế như Indonesia, Iran, Ecuador, Panama, thậm chí có người còn bị mất mạng như Tổng thống của Ecuado, bị phế truất như nhà vua Iran, bị bắt cầm tù như Tổng thống Oma Toriot của Panama và tất nhiên trong số đó có Venezuela.

Phút nghỉ trưa của cán bộ, kỹ sư Việt Nam tại khoan trường PDV 39

Các EHM đến Venezuela và vẽ cho chính phủ nước này hàng loạt dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và công nghiệp, đồng thời cam kết cho vay những khoản tiền khổng lồ. Cũng vào thời gian này, bên cạnh các EHM truyền thống còn có các EHM là doanh nhân. Chúng là chuyên gia của các tập đoàn kinh tế và đến với mục đích “liên doanh, liên kết”. Nhưng  rồi khi liên doanh ra đời thì bằng nhiều mánh khóe, như khai tăng giá vật tư, đổ tiền vào quảng cáo, bán hàng rẻ hơn giá thành; biến các giám đốc người bản xứ thành tay sai để dễ bề điều khiển và khi liên doanh bị thua lỗ, phá sản… lúc đó chúng mới ra tay. Sau đó, hoặc chính phủ phải mua lại các công ty đã phá sản và phải trả số tiền nợ khổng lồ, hoặc chúng sẽ mua lại với giá rẻ, rồi bắt đầu thao túng thị trường. (Cái kiểu EHM doanh nhân này, cũng đã có ở Việt Nam rồi đấy).

Trong tác phẩm “Một số vấn đề an ninh quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa” (NXB CAND – 2008), Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, Thứ trưởng Bộ Công an đã đặc biệt chú ý đến vai trò và các thủ đoạn của các EHM, đồng thời nhấn mạnh đến việc cần phải coi “phản sát thủ kinh tế” là một nhiệm vụ tất yếu, quan trọng đối với an ninh quốc gia trong giai đoạn mới.

Nhờ sự “bùng phát” về kinh tế, tầng lớp trung lưu và thượng lưu ngày càng đông đảo ở Venezuela và dĩ nhiên, tỉ lệ nghịch với nó là số người nghèo khổ vì bị mất đất, bị bóc lột tàn nhẫn trong các nhà máy ngày càng nhiều. Mà kẻ bóc lột Venezuela dã man nhất, tàn tệ nhất chính là các tập đoàn dầu lửa của Hoa Kỳ. Ví dụ như Tập đoàn Dầu mỏ Exxon Mobil, khai thác dầu suốt hơn 60 năm mà chỉ phải trả có 1% tiền thuế trong tổng số lợi nhuận khai thác được.

Nhưng rồi giá dầu mỏ giảm vào những năm cuối thập niên 80 khiến Venezuela không đủ tiền để trả những khoản nợ vay đến hạn, cộng vào đó là hàng loạt dự án theo kiểu “đếm cua trong lỗ” không phát huy được hiệu quả… Thế là nợ nần chồng chất. Đến năm 1989, Quỹ Tiền tệ quốc tế ra tay và từ đó, chính quyền của Tổng thống Perez được đặt dưới sự điều khiển của Mỹ. Thu nhập của người dân Venezuela đã giảm xuống gần một nửa từ năm 1978 đến 2003… Tham nhũng đã thành quốc nạn. Quan bức dân phản, các cuộc bạo loạn liên tiếp nổ ra, người dân thất nghiệp buộc phải tìm đủ mọi kế sinh nhai và “bần hàn sinh đạo tặc”,  nạn trộm cắp, cướp giật ngày càng diễn biến phức tạp. Trong tình hình xã hội hỗn loạn ấy, đã có một người đứng lên tập hợp lực lượng, đấu tranh đòi lại quyền lợi cho nhân dân và xây dựng một quốc gia phát triển hài hòa hơn và có uy tín trên trường quốc tế – đó là Hugo Chavez, đang giảng dạy ở Học viện Quân sự Venezuela. Tuy cấp hàm và chức vụ không cao nhưng ông nổi tiếng là người ngay thẳng vì dám chỉ trích những yếu kém của chính phủ.

Kỹ sư Việt Nam đang trao đổi ở giàn PDV 39

Năm 1992, ông chỉ huy 5 đơn vị quân đội tiến hành một cuộc đảo chính nhưng bị thất bại và bị bắt cầm tù… 2 năm sau, ông được ra tù và ngay lập tức vận động tranh cử tổng thống. Tại cuộc bầu cử tháng 12/1998, ông được 56% số phiếu và nhậm chức tổng thống vào ngày 2/1/1999.

Ngay nhiệm kỳ đầu tiên này, ông đã loại bỏ khá nhiều các chính sách kinh tế của chính quyền trước, chấm dứt việc tư nhân hóa những doanh nghiệp nhàâ nước chủ chốt; nắm giữ ngành công nghiệp dầu mỏ, áp dụng chính sách thuế mới cho các tập đoàn đa quốc gia về dầu mỏ, cải tổ kinh tế và xã hội, đẩy mạnh việc phân phối của cải cho nhân dân, giúp đỡ người nghèo… Việc làm của Tổng thống Hugo Chavez được nhân dân nhiệt liệt hoan nghênh và mang lại cuộc sống no ấm hơn cho người nghèo, nhưng tầng lớp trung, thượng lưu thì khó chịu… Bên cạnh đó, chính quyền của  Tổng thống Bush cũng cực kỳ khó chịu với ông. Vì họ biết rằng, một đất nước Venezuela đi theo con đường XHCN ở Nam Mỹ sẽ là hiệu ứng Đôminô cho toàn khu vực. Quả nhiên, một số quốc gia khác cũng noi gương Venezuela, vùng lên chống lại sự áp đặt của Mỹ như Bolivia, Ecuador, Nicaragoa… Năm 2002, với sự hậu thuẫn của Mỹ, phe đối lập thực hiện một cuộc tổng đình công trong ngành dầu mỏ và hy vọng cuộc đình công này sẽ lật đổ được Hugo Chavez… Nhưng cuộc lật đổ này đã bị thất bại và Tổng thống Hugo Chavez đã  chiến thắng.

Dưới sự lãnh đạo của ông, năm 2004-2009, kinh tế Venezuela tăng trưởng tới 9,3%… Cuộc sống của người dân nghèo Venezuela được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, từ năm 2010, do kinh tế toàn cầu suy giảm, nên Venezuela cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ. Lạm phát tăng đến 30%, giá cả lên xuống như “đánh võng” đã có tác động khá mạnh tới tình hình trật tự an toàn xã hội. Một trong những vấn nạn của xã hội Venezuela ngày nay đó là sự lộng hành của các băng nhóm tội phạm. Tại khu vực ngoại ô của thủ đô Caracas là hàng chục khu căn nhà ổ chuột với cả triệu dân từ khắp đất nước đổ về.

Do chính sách an sinh xã hội của Tổng thống Hugo Chavez, trong đó có việc trợ cấp với mức lý tưởng cho người thất nghiệp, vậy nên đẻ ra một số không ít người chẳng lo làm mà vẫn có ăn, ngoài ra còn được chính phủ trợ cấp đủ mọi thứ. Nhưng chẳng có mấy ai bằng lòng với mức tiền trợ cấp cả và để có tiền, nên chỉ còn cách lao vào con đường phạm tội. Cướp giật ở Caracas và một số thành phố lớn đã trở thành nỗi kinh hoàng cho người nước ngoài, đặc biệt là người châu Á – nhất là giống “da vàng, mũi tẹt” như Việt Nam, Trung Quốc. Chính vì thế mà anh em Việt Nam công tác tại Venezuela, trong đó hầu hết là quân dầu khí hầu như không có khái niệm đi ra ngoài chơi buổi tối. Mỗi khi có việc đi ra ngoài, phải cất tiền, điện thoại ở nhà…

Khi đưa tôi đi từ thành phố Ordaz xuống giàn khoan PDV 39, anh Lưu Minh Lương, Trưởng phòng Địa chất Công ty Liên doanh PetroMacareo chỉ lo lắng mỗi điều là bị cảnh sát chặn lại. Hóa ra ở Venezuela, cảnh sát nhiều khi lại cũng là đồng minh với tội phạm. Ban ngày họ là cảnh sát nhưng ban đêm thì lại câu kết với tội phạm để đi cướp. Ôtô chạy buổi tối, đường vắng rất hay bị cảnh sát chặn và tất nhiên sau đó là những cuộc khám xét chẳng dựa theo một thứ luật pháp nào cả. Và dĩ nhiên là thứ cảnh sát “đểu” này sẽ lột nhẵn mọi thứ. Anh em dầu khí làm việc ở Venezuela đã không ít người bị cướp, thậm chí cả văn phòng cũng bị chúng xông vào cướp sạch, đó là vụ xảy ra vào năm 2010. Có người từng bị chúng cướp đến bốn lần.

“Làm việc ở Venezuela khổ nhất là gì?” – tôi hỏi anh Hồi, người đã ở Venezuela từ những ngày đầu. Anh bảo: “Ở Venezuela khổ nhất đó là phải luôn luôn đối phó với tình trạng cướp giật. Khi chúng đã cướp thì tốt nhất là đứng im để cho chúng lục soát, còn nếu có bất cứ hành động gì mà để chúng nghi ngờ rằng mình chống lại thì dễ ăn đạn ngay. Cái khổ thứ 2 là giá cả tại đây nhiều thứ thật vô lý. Giá 1kg cải bắp ngang với 1kg thịt bò loại ngon. Giá 1kg gạo đắt gần gấp 10 lần ở Việt Nam. Giá 1 lít nước uống đắt gấp 150 lần 1 lít xăng. Mang một thùng mì ăn liền từ Việt Nam sang bị đánh thuế 100 đôla… Còn giá cả dịch vụ thì còn hãi hùng hơn nữa. Cách đây 4 năm, văn phòng bị hỏng cái máy bơm, gọi được thợ đến sửa thì tiền công đắt gấp đôi lần tiền máy bơm”. Nghe anh Hồi nói tôi mới sực nghĩ đến những luống rau ngót mà anh em ta  trồng ở ngay ngoài cửa văn phòng Công ty ở Caracas.

(Xem tiếp kỳ sau)

Phóng sự của Nguyễn Như Phong

(Năng lượng Mới số 118, ra thứ Ba ngày 8/5/2012)