Đi đều… bước!

Những ai từng tập đội ngũ (kể cả ở tuổi thiếu thời, chứ chưa nói là trong quân ngũ) đều biết những khẩu lệnh này.

Khẩu lệnh có dự lệnh và động lệnh. Khi hô “bên phải…” – đó là dự lệnh.

Khi hô “quay…” – thì đó là động lệnh.

Người chỉ huy hô dự lệnh xong, chờ vài ba giây, mới được hô tiếp động lệnh.

Khi người ta đang đứng yên, muốn bắt quay phải, quay trái, hay bắt bước đi, thì bắt buộc phải có dự lệnh. Dự lệnh là nhằm để cho người thực hiện có thời gian chuẩn bị, xác định hành động tiếp theo là thực hiện động lệnh.

Ấy vậy mà ở Hà Nội, chính quyền lại bắt phải thực hiện… động lệnh ngay mà không có dự lệnh?

Đó chuyện giải tán các bãi đỗ xe ở 262 tuyến phố.

Ai cũng biết Hà Nội, vốn là thành phố quản lý trật tự đô thị yếu kém nhất cả nước và có quy hoạch “nhố nhăng” với tầm nhìn không quá… sống mũi trong hàng chục năm qua. Từ những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, chính quyền Hà Nội đã có chỉ thị 36 về lập lại trật tự ở lòng, lề đường. Nhưng với cách làm “đánh trống bỏ dùi”; “bắt cóc bỏ đĩa”; “đầu voi đuôi chuột”, nên trật tự đô thị, trật tự giao thông Hà Nội đã hỗn loạn lại càng hỗn loạn theo thời gian. Trước sự bùng nổ của dân số và phương tiện giao thông, không nghĩ ra được cách gì mới, thậm chí có chính quyền quận còn cho phép lấy lòng đường làm bãi trông xe máy như tuyến đường Hàng Ngang, Hàng Đào… Các bãi đỗ xe có phép và không phép mọc lên như nấm sau mưa…

“Vật cùng tắc biến” – chịu không nổi cảnh ùn tắc nữa, lần này, chính quyền  và cơ quan quản lý giao thông “nghiến răng” lại, ra tay quyết liệt.

Hoan hô chính quyền Hà Nội.

Hoan hô liên ngành Công an và Giao thông Hà Nội.

Sau một thời gian dài buông lỏng quản lý, nhu nhược trong xử lý, cuối cùng Hà Nội cũng đã biết áp dụng những biện pháp mạnh… bất ngờ!

Cần phải làm như vậy. Cần phải quyết liệt như thế thì mới mong Hà Nội sẽ có bộ mặt “tươi tỉnh” hơn về trật tự đô thị.

Nhưng giá như Hà Nội có một dự lệnh cho động lệnh – “Cấm đỗ xe ở 262 tuyến phố thì hay biết bao nhiêu”?

Tại sao không thông báo trước đó khoảng nửa tháng?

Tại sao không tuyên truyền rộng rãi cho người dân biết rằng từ ngày này, tháng này, không được đỗ xe ở phố nọ, phố kia?

Việc đó có tốn kém mấy đâu? Có “lao tâm khổ tứ” gì đâu?

Đằng này, “ập một cái”, ra quân ngay, bắt ngay, phạt ngay, xóa ngay… Cứ như là bắt tội phạm sắp chạy trốn?

Làm sao người sử dụng phương tiện giao thông trở tay cho kịp? Thế là sinh ra cãi vã, là chống đối. Việc làm hay, nhưng chỉ vì chút hấp tấp mà trở thành “kém vui”. Các cụ dạy “dục tốc bất đạt”, xem ra áp dụng vào trường hợp này, đúng lắm thay.

Mong rằng chính quyền Hà Nội và liên ngành Công an – Giao thông nên sớm rút kinh nghiệm. Việc gì phải vội vàng đến thế?

Cần phải hô dự lệnh trước chứ!

Như Thổ

Trụ sở Ngân hàng Phát triển Việt Nam chi nhánh Đắk Lắk - Đắk Nông.

Qua quá trình điều tra ban đầu, Cơ quan CSĐT đã tiến hành khởi tố bị can và bắt tạm giam bốn đối tượng: Cao Bạch Mai (53 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH TMDV Minh Nhật; Trần Thị Xuân (48 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Nhật Tân; Nguyễn Thị Kim Loan, Giám đốc Công ty TNHH Phát Long (cùng ở huyện Cư Jút, Đắk Nông) và Nguyễn Thị Vân, Chủ nhiệm HTX Sông Cầu (Gia Nghĩa, Đắk Nông) về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng trên đã câu kết, làm giả một số hợp đồng xuất khẩu hàng hóa, chủ yếu là cà phê và cao su với các đối tác người nước ngoài, nhằm “phù phép” hồ sơ thế chấp ở Ngân hàng Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đắk Lắk – Đắk Nông để vay vốn ưu đãi rồi chiếm đoạt chi tiêu cá nhân, sử dụng trái phép nguồn vốn dẫn đến mất khả năng thanh toán.

Vào thời điểm 2009, vay vốn bình thường ở các ngân hàng thương mại với mức lãi suất 6,9%/năm thì Cao Bạch Mai đã nghĩ cách rút vốn ưu đãi ở Ngân hàng Phát triển Việt Nam Chi nhánh Đắk Lắk – Đắk Nông với mức lãi suất hỗ trợ ưu tiên 4%/năm. Vậy là chỉ cần rút tiền từ ngân hàng ra cho vay lại số tiền hàng ngàn tỉ đồng ấy, Cao Bạch Mai cũng đã kiếm lợi được gần trăm tỉ đồng.

Theo tài liệu điều tra của cơ quan chức năng, từ năm 2009 đến 2011, ông Vũ Việt Hùng, Giám đốc Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) và ông Trần Xuân Lộc, Trưởng phòng tín dụng đã lập hồ sơ trái quy định cho hai bà Trần Thị Xuân, Nguyễn Thị Loan, Cao Bạch Mai, vay một khoản tiền lớn lên đến hơn 1.000 tỉ đồng. Để bôi trơn việc vay ngân hàng, những người trên đã “biếu” cho ông Hùng một chiếc ôtô trị giá hơn 4 tỉ đồng. Lóa mắt vì chiếc xe ôtô quá xịn, Hùng nhắm mắt làm liều để cho vay trái quy định. Hiện chưa rõ trưởng phòng tín dụng được “cúng” những gì? Thế nhưng do làm ăn thua lỗ, những con nợ kếch xù trên không có khả năng chi trả cho Ngân hàng Phát triển (VDB) Đắk Lắk – Đắk Nông số tiền bước đầu đã hơn 540 tỉ đồng. Cơ quan chức năng tỉnh Đắk Nông cũng đã ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam các bị can Trần Thị Xuân, Nguyễn Thị Loan và Cao Bạch Mai về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Ngân hàng Phát triển Việt Nam là ngân hàng chính sách chỉ cho vay các dự án phát triển với quy định rất chặt chẽ. Sức mạnh kim tiền đã đánh gục mấy quan tham  để các đại gia lừa vay được ngàn tỉ đồng. Tội danh này, tình tiết này, chắc chắn hai ông quan nhà băng sẽ bóc lịch lâu dài trong trại, chiếc xe đẹp này không thể đưa ông này ra khỏi chốn lao tù. Rõ là mất sạch cả mâm chỉ vì tham bát nhỏ!

Bảo Ngân

Ngôi nhà bị phá sập của ông Đoàn Văn Vươn

Đây là điều vi phạm nghiêm trọng lời răn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nguyên tắc lãnh đạo của Đảng về quan điểm đối với nhân dân. Sinh thời, Bác luôn đề cao tư tưởng trọng dân. Trong báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ II ngày 11/2/1951, Người viết: “Trong bầu trời, không có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân. Khi sức dân được huy động, được tổ chức, được tập hợp dưới sự lãnh đạo của Đảng thì thành vô địch”. “Làm việc gì cũng phải có quần chúng, không có quần chúng thì không thể làm được. Việc gì có quần chúng tham gia bàn bạc, khó mấy cũng trở nên dễ dàng và làm được”.

Người đã rất thích và luôn nhắc lại 2 câu của nhà thơ Thanh Tịnh trong một bài thơ sáng tác thời kỳ kháng chiến chống Pháp: “Dễ vạn lần không dân cũng chịu/ Khó vạn lần dân liệu cũng xong” để căn dặn cán bộ, đảng viên. Người cũng răn rất thẳng thắn: “Cơm chúng ta ăn, áo chúng ta mặc đều là mồ hôi, nước mắt của dân mà ra. Vì vậy, chúng ta phải đền ơn xứng đáng cho nhân dân. Chớ vác mặt làm quan cách mạng để dân ghét, dân khinh, dân không ủng hộ”. Đó chính là Bác đã tiếp thu tư tưởng tiến bộ của ông cha ta và người xưa. Cách đây 500 năm, Nguyễn Trãi đã viết trong Bình Ngô đại cáo: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”. Nguyễn Trãi cũng viết: “Chở thuyền là dân mà lật thuyền cũng là dân”.

Trong lịch sử dân tộc ta, một bài học có ý nghĩa lớn nhất chính là sự đoàn kết toàn dân mới có thể nhấn chìm mọi kẻ thù hung hãn và vượt qua được mọi thử thách, gian nan của cách mạng để đi tới thành công. Đảng ta luôn coi trọng điều này nên đã quán triệt ở mọi lúc, mọi nơi mới làm nên mọi thắng lợi. Quá khứ cũng đã chứng minh: Tổ chức chính trị nào xa rời dân, đi ngược lại lợi ích chính đáng của họ, cuối cùng đều chuốc lấy thất bại. Ngay cả khi chính quyền tốt đẹp, hành động cách mạng tích cực, triệt để, nhưng nếu do thiếu biện pháp tốt mà xâm hại đến quyền lợi của dân thì cuối cùng cũng không thể thành công.

Trở lại vụ Tiên Lãng, đây không còn là một vụ cưỡng chế và chống người thi hành công vụ đơn thuần như nhiều vụ từng xảy ra, mà đã tiềm ẩn những yếu tố chính trị bất lợi cho sự ổn định xã hội. Khi những người thực thi pháp luật cố tình vi phạm luật pháp, đi ngược lại quyền lợi chính đáng của người dân thì những cơn sóng ngầm trong dân sẽ xuất hiện. Và không thể lường được hệ quả sẽ ra sao? Trong khi cả nước ta dấy lên phong trào học tập, làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ thì có thể coi mọi hành vi gây mất lòng dân là đi ngược lại lợi ích của Đảng, của Cách mạng. Vậy nên, làm rõ và xử lý nghiêm vụ việc đang nói chính là làm yên dân, trả lại cho Đảng một sức mạnh vốn dĩ nhờ đó đã làm nên mọi thắng lợi của Cách mạng .

Chống lại Đảng, chống lại Nhà nước, đi ngược lại lợi ích Quốc gia, dân tộc không chỉ là những phần tử gây rối, xuyên tạc, phá hoại, làm tay sai cho các thế lực phản động, thù địch nước ngoài. Những phần tử này thì ai cũng dễ thấy. Nhưng có phần còn nguy hại hơn là “ người nhà mình hại nhau”. Việc làm của những “công bộc” này, đã cướp dân khỏi Đảng, phá hoại một chủ trương, chính sách mà nhờ đó Đảng có sức mạnh để lãnh đạo Cách mạng đi hết từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đó là vì dân, yên dân. Tách Đảng khỏi dân chẳng khác gì tách cá với nước. Vậy nên cần xử lý vụ việc Tiên Lãng ở vấn đề này, chứ không chỉ là có vi phạm luật đất đai hay không.

Ninh Bình

Theo Tuổi trẻ và nhiều báo khác đưa tin, vào sáng ngày 14/2 tại Đà Nẵng, Trung tâm Nghiên cứu truyền thông phát triển (RED) thuộc Hội Liên hiệp khoa học kỹ thuật VN phối hợp với Đại sứ quán Anh đã tổ chức hội thảo mang tên là “Tạo dựng môi trường làm việc an toàn cho nhà báo”. Hội thảo thu hút sự quan tâm của đại diện nhiều cơ quan quản lý nhà nước về truyền thông cùng nhiều phóng viên các báo thường trú các tỉnh miền Trung.

Ngăn cản báo chí tác nghiệp là ngăn cản quyền tiếp cận thông tin của người dân (ảnh minh họa)

Tại hội thảo, RED đã công bố kết quả điều tra trực tiếp ngẫu nhiên đối với 384 người làm báo trong thời gian từ ngày 1/7-15/8/2011 trên khắp cả nước, có đến 87,9% phóng viên báo chí bị cản trở tác nghiệp được nhận diện trong khoảng 12 nhóm hành vi như: né tránh cung cấp thông tin (52,6%); gây khó dễ (47,66%); có ý ngăn chặn gián tiếp hoạt động tác nghiệp (33,85%); mua chuộc để không đăng tin… (24,48%); thu giữ phương tiện (20,57%); đe dọa (18,49%)… Riêng tại Đà Nẵng, trong kết quả khảo sát ngẫu nhiên đối với 22 nhà báo, có đến 21 người xác nhận từng bị cản trở bởi nhiều hình thức. Trong đó, né tránh cung cấp thông tin chiếm tỉ lệ cao nhất rồi đến gây khó dễ, ngăn chặn gián tiếp…

Trước đây chúng ta từng nghe nhiều vụ việc nhà báo bị cản trở khi tác nghiệp, bị các cơ quan công quyền từ chối cung cấp thông tin, nhất là những vấn đề xã hội nóng bỏng và nhạy cảm. Nhưng đến bây giờ chúng ta mới biết được một con số khảo sát mang tính tương đối, con số ấy làm tất cả  đồng nghiệp không khỏi bất ngờ và hoang mang khi có tới gần 90 % nhà báo bị cản trở khi tác nghiệp. Thật khó có thể hình dung ra đã có bao nhiêu vụ việc đã không được minh bạch, bao nhiêu tiêu cực đã “chìm xuồng” từ gần 90% vụ cản trở, né tránh cung cấp thông tin cho báo chí thời gian qua!

Liên tưởng đến câu chuyện về một anh trưởng phòng môi trường ở  một thị xã  của  tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc bị đình chức do không trả lời phỏng vấn báo chí vừa qua. Đây là một câu chuyện nhỏ ở một nơi xa nhưng nó gợi đến một trong những quyền lợi quan trọng nhất trong một xã hội dân chủ: quyền được tiếp cận thông tin. Câu chuyện ấy có lẽ sẽ không có gì quan trọng để khiến mọi người phải quan tâm. Song, với quan chức nhà nước, những người được biết đến với vai trò là công bộc của dân thì đó là câu chuyện đáng để tranh luận. Anh trưởng phòng này đã bị đình chức sau khi đã từ chối một cách thô lỗ yêu cầu phỏng vấn của nhà báo xung quanh những bức xúc của người dân về tình trạng môi trường địa phương. Có thể có cái nhìn cảm thông cho anh trưởng phòng này vì anh ta bức xúc khi bị làm phiền bởi việc công khai số điện thoại. Thử tưởng tượng bất cứ người dân nào cũng có thể gọi điện chất vấn anh ta qua số điện thoại công khai thì cuộc sống của anh ta sẽ biến thành địa ngục, không ức chế mà thô lỗ mới là lạ.

Dĩ nhiên bất cứ câu chuyện nào cũng có thể có những góc nhìn cảm thông. Việc công khai số điện thoại cá nhân của viên chức Nhà nước là cần thiết, song quyền được tiếp cận thông tin của người dân là một trong những quyền lợi cơ bản được thiết lập trong một xã hội dân chủ, nơi mà các cơ quan công quyền hoạt động nhờ vào tiền đóng thuế của người dân. Người dân có quyền được chất vấn người đại diện của cơ quan chức năng khi nảy sinh những vấn đề ảnh hưởng tới đời sống của họ thông qua chức năng giám sát của báo chí. Vì vậy, khi môi trường ấy trở nên tồi tệ thì người dân cần được biết thông tin về nguyên nhân cũng như những nỗ lực giải quyết của các cơ quan chức năng. Và trả lời báo chí là trách nhiệm của người đại diện cơ quan ấy, không có bất cứ lý do gì để từ chối.

Bản chất vấn đề là như thế, song sẽ không ít quan chức Nhà nước vẫn bày tỏ sự cảm thông với nỗi đen đủi của anh cán bộ này. Bởi ý thức về sự minh bạch thông tin đến người dân một cách kịp thời lâu nay vốn dĩ không được phổ biến như là một trách nhiệm của những người đại diện cơ quan chức năng.

Trong thời gian qua, người dân đã nhiều lần chịu thiệt thòi vì thiếu thông tin. Chuyện nước tương bẩn ở TP HCM, chuyện mắm tôm gây dịch tả, chuyện cá kèo nhiễm độc, chuyện trái bưởi gây ung thư, chuyện nước ôzôn có thể chữa bệnh tay chân miệng…. đều gây ra những thiệt hại nặng nề đến những người dân, đó là những bài học đau lòng với những người dân khi mà cơ quan chức năng không kịp thời đưa ra thông tin chính xác. Vậy nhưng không có bất cứ một cán bộ nào bị kỷ luật hoặc nhẹ nhàng hơn là khiển trách về việc này.

Trách nhiệm công khai những thông tin liên quan đến đời sống cộng đồng là một trách nhiệm không thể thiếu trong một xã hội dân chủ. Và người đóng thuế để vận hành những cơ quan công quyền có quyền đòi hỏi trách nhiệm đó ở những người đại diện cơ quan trên.

Điều 4 của “Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí” năm 2007 đã quy định rõ: Người phát ngôn có trách nhiệm phát ngôn, cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho báo chí trong các trường hợp đột xuất, bất thường gây tác động lớn trong xã hội thuộc phạm vi quản lý của cơ quan mình nhằm định hướng và cảnh báo kịp thời trong xã hội. Trường hợp xảy ra vụ việc cần có ngay ý kiến ban đầu của cơ quan hành chính thì người phát ngôn có trách nhiệm chủ động phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí trong thời gian chậm nhất là hai ngày kể từ khi vụ việc xảy ra.

Quy chế rõ ràng là như thế nhưng trên thực tế khi có những tin đồn thất thiệt lan ra, khiến người dân hoang mang cả tháng trời mà chẳng thấy bóng dáng người phát ngôn ở đâu! Phóng viên dẫu có chạy tới hết cơ quan này đến cơ quan nọ cũng chỉ nhận được những cái lắc đầu, những lời giới thiệu vòng vo rồi cuối cùng mọi thông tin đều là số 0.

Người dân có quyền đặt câu hỏi về sự chậm trễ này, có quyền nghi ngờ khả năng phản ứng trước thông tin của các cơ quan chức năng. Và đặc biệt người dân có quyền phẫn nộ khi bị từ chối cung cấp thông tin. Qua kết quả khảo sát cụ thể của trên gần 400 nhà báo, phóng viên về việc bị cản trở tác nghiệp mà Hội thảo “Tạo dựng môi trường làm việc an toàn cho nhà báo”công bố vừa qua thì thiết nghĩ, đã đến lúc ta cần phải có những biện pháp, chế tài hợp lý để đảm bảo trách nhiệm minh bạch thông tin với cộng đồng của những người đại diện các cơ quan chức năng.

Trúc Vân

Song điều đó đến nay vẫn là một vấn đề thời sự nóng: Nông dân thời nào cũng rất khổ! Cạnh nhà tôi, có người mẹ góa bán hết đất hương hỏa với giá không thể rẻ hơn để cho đứa con trai lên thành phố học. Thế mà thằng nhỏ lần lượt mang hết số tiền đó lên thành phố ăn chơi màø chẳng chịu học hành. Trụ được 2 năm ở thành phố, khi hết số tiền bán đất ấy thằng nhỏ về và tiếp tục bám mẹ, nó lang thang ăn chơi, tụ tập bạn bè. Nhiều lần kể chuyện về thằng con “quý tử” duy nhất, nước mắt người mẹ ấy cứ chảy dài trên khuôn mặt đầy nếp nhăn và sạm đen vì nắng gió ngoài đồng ruộng. Đúng là người nông dân khổ thật!

Ở các làng quê, nhất là vùng sâu, vùng xa, vẫn không ít những nông dân còn trong cảnh bần cùng, phần lớn họ đang bám đồng ruộng. Cái nan giải nhất hiện nay là nông dân mất đất. Trọn đời Bác chỉ có một mong muốn tột bật là: “Ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Bác đã làm hết sức mình để “người cày có ruộng”. Bây giờ người cày đang dần mất ruộng. Ở một số vùng nông thôn ven đường lớn hay ven đô thị, đất bị thu hồi để làm khu công nghiệp, khu vui chơi giải trí, khu du lịch sinh thái mọc lên như nấm sau mưa. Anh phố thị nào cũng muốn có cái nhà nghỉ hay trang trại ở quê, chỉ bỏ ra chưa tới tỉ bạc là đã có một vùng mênh mông cả nghìn mét vuông đất quê.

 Người phố đổ về quê để được sống. Còn dân quê thì lại phải nhao nhao về thành phố để kiếm sống. Thế là quê và phố tất cả cứ nháo nhào. Anh nhà quê ra phố, mang những luộm thuộm, nhếch nhác của làng quê đi “khai hóa” thành phố. Còn anh thành phố thì lại mang xi-măng cốt thép về bê tông hóa làng quê. Rồi kết quả thế nào?! Hiện nay, chúng ta đang quan tâm rất nhiều tới việc quy hoạch đô thị, có nhiều chiến lược, kế sách. Nhưng thử nhìn lại có được bao nhiêu công trình, đề tài, bao nhiêu tâm huyết của lãnh đạo quan tâm tới nông thôn? Để rồi cuối cùng phải lo sốt vó lên tìm cách nào để giữ cho bằng được 3,8 triệu ha đất lúa cho đến năm 2020. Kết quả của quyết tâm giữ đất lúa ấy thật đáng lo ngại vì xu hướng lấy đất lúa phục vụ cho lợi ích khác đang là một trào lưu không có điểm dừng trong cơn mê lợi ích của các địa phương.

Công nghiệp hóa thì rất tốt, là một chủ trương đúng đắn nhưng… sao không lấy đất vùng đồi núi, vùng đất khô cằn không phát triển nông nghiệp được để xây dựng các khu công nghiệp mà cứ “đè” đất thuộc dạng “bờ xôi ruộng mật” của người nông dân ra mà “bóp cổ”!? Thất nghiệp và nguy cơ nghèo đói là lời cảnh báo về hậu quả của việc nông dân mất đất canh tác đã được đưa ra từ lâu. Song, tất cả những hậu quả đã cảnh báo và đang diễn ra ấy dường như không thể tác động tới các quyết định giao đất đầy khát khao của một số lãnh đạo địa phương cho các đầu tư này.

Việc chạy theo lợi ích là một xu hướng tất yếu. Và đất lúa mất đi cũng là điều dễ hiểu khi giá trị của mỗi hécta được chuyển đổi có sự chênh lệch quá rõ ràng. Không ít những nhà đầu tư ngụy biện rằng, họ đang thực thi sự hiện đại hóa và công nghiệp hóa đất nước, rằng họ đã đền bù cho người nông dân một khoản tiền kếch xù… Nhưng không ít các nhà đầu tư ấy đã lừa mị những người nông dân nghèo đói và chưa bao giờ có nhiều tiền bạc!

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đã có những chia sẻ sâu sắc về ba cuộc cách mạng của người nông dân. Cuộc cách mạng thứ nhất là khi người nông dân thoát khỏi ách nô lệ và được chia ruộng đất. Cuộc cách mạng thứ hai là khi người nông dân được toàn quyền canh tác trên ruộng đồng của mình. Khởi đầu cuộc cách mạng này chính là “Khoán 100”, sau đó là “Khoán 10”. Kỳ tích khoán sản phẩm trong nông nghiệp đó đã đưa nông nghiệp Việt Nam thoát ra khỏi thời kinh tế tự cung tự cấp, tạo dựng vị trí thứ hai về xuất khẩu gạo cho đất nước trên thị trường thế giới. Và có cách mạng thứ ba mà người nông dân đợi chờ, đó là cuộc cách mạng về tư duy canh tác trên cánh đồng của họ.

Để cho đời sống của người nông dân hay nông nghiệp Việt Nam thực sự có một bước ngoặt lớn cần phải có cuộc cách mạng thứ ba. Nhưng khi cuộc cách mạng thứ ba mới bắt đầu thì một biến động lớn đã xảy đến với họ. Đó là nhu cầu chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế để phát triển đã làm thu hẹp ruộng đồng. Những người nông dân cho dù cố để bảo vệ ruộng đồng của họ thì cuối cùng vẫn bị phá vỡ. Họ không có khả năng chống cự lâu dài được. Đến lúc đó, có những điều tồi tệ sẽ đến. Và vụ việc ở Tiên Lãng, Hải Phòng là một trong những điều tồi tệ đó.

Vụ việc ở Tiên Lãng, Hải Phòng đã cho thấy một cách xử lý bất hợp lý của chính quyền địa phương với người nông dân. Song điều hệ trọng hơn là chính quyền đã không hiểu và không có cảm xúc về lịch sử và công lao của người nông dân với ruộng đồng của họ. Để có được cơ ngơi như hiện nay, gia đình ông Đoàn VănVươn đã hy sinh bao công sức hơn mười năm trời cùng bao buồn vui, cười khóc. Nếu hiểu biết và có khả năng rung cảm trước điều ấy, không một chính quyền nào lại hành xử như Tiên Lãng đã hành xử.

Chính quyền địa phương có thể thỏa thuận với gia đình anh Vươn để có quyết định đúng nhất vừa đảm bảo cho lợi ích của Nhà nước và lợi ích của người dân. Cụ thể trong trường hợp này, không thể để cho những người đấu thầu khác lấy tiền để đẩy gia đình ông Vươn ra khỏi nơi họ đã đổ mồ hôi, nước mắt để xây dựng lên. Nếu áp dụng luật như vậy, những người nhiều tiền sẽ từng bước đẩy những người nghèo ra khỏi mảnh đất mà có khi cả mấy đời trong gia đình họ đã tạo dựng và bảo vệ có khi bằng cả máu.

Một gia đình chuẩn bị vũ khí một cách “chu đáo” để chống lại những người của chính quyền đến nay vẫn nằm ngoài trí tưởng tượng của tôi và tôi tin là của tất cả mọi người. Chính cách quản lý và hành xử của chính quyền huyện Tiên Lãng đã đẩy gia đình ông Vươn vào tình huống phạm pháp. Luật pháp Nhà nước ta không phải như thế. Sự kiện Tiên Lãng làm cho tất cả những người hiểu biết và có lương tâm đau đớn và cay đắng lòng! Đau lòng về cái khổ của người nông dân. Nông dân thời nào cũng khổ cả!

Trúc Lê

Lối đi trong đền Bà Chúa Kho ngập rác

Cứ lấy như lễ hội chùa Hương, một lễ hội đựơc xem là phổ biến, linh thiêng vào hàng nhất nhì xứ ta vậy mà từ hàng chục năm nay mỗi khi tiết xuân bắt đầu, để chuẩn bị cho khách thập phương hành hương về với đất Phật là các nhà tổ chức lại hùng hồn tuyên bố với nhiều cố gắng, biện pháp phù hợp để giữ sự trang trọng, linh thiêng cho lễ hội, tạo sự thoải mái cho khách hành hương. Năm 2012, ông Nguyễn Văn Hậu – Phó chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức, Hà Nội hùng hồn tuyên bố hàng loạt biện pháp cứng rắn để tạo sự thanh tịnh cho lễ hội chùa Hương Nhâm Thìn.

Cấm dùng loa đài quảng cáo, chèo kéo khách hàng. Cấm các cửa hàng treo thịt sống động vật, thú rừng thay vì phải đưa vào treo trong tủ kính. Và đặc biệt năm nay ban quản lý sẽ áp dụng nhiều biện pháp để đảm bảo vệ sinh môi trường, cấm vứt rác bừa bãi trên suối Yến, trên đường vào các động. Một lò hủy rác công nghệ Nhật trị giá 10 tỉ đã được lắp đặt cùng với hàng nghìn sọt rác sẽ được đặt để tận thu rác của du khách. Sẽ phạt nặng (không hiểu sao lại được gọi là phạt nặng) với mức phạt 100 nghìn đồng cho lần vứt rác thứ nhất và 300 nghìn đồng nếu tái  phạm…

Đáng buồn thay, tính từ ngày khai hội mùng 6 tháng Giêng Nhâm Thìn đến nay chưa đầy nửa tuần trăng mà có thể nói tình trạng lộn xộn tại lễ hội lớn vào hàng nhất nhì nước ta vẫn không mấy được cải thiện. Sự chen lấn, xô đẩy vẫn diễn ra ở khắp nơi từ bến đò suối Yến đến đường vào các động. Thịt sống thú rừng hoen máu trái ngược với chất thiền, sự cấm sát sinh của đạo Phật vẫn treo đầy trước các quán trên đường vào Thiên Trù. Và rác, vỏ hộp đồ ăn vẫn nổi lềnh bềnh trên mặt nước suối Yến, ngập ngụa trên đường hành hương của các tín đồ. Tình trạng những đồng tiền lẻ vương vãi trên các tượng Phật, trên mặt đường đầy bùn, đầy bụi…

Chẳng cứ ở lễ hội chùa Hương mà mùa xuân là mùa lễ hội ở nước ta thì bất kỳ ở nơi đâu có lễ hội như đền Bà Chúa Kho, Hội Quan họ, chùa Bãi Đính, thậm chí cả chùa Yên tử… và ngay cả tại giữa thủ đô trong đại lễ 1.000 năm thì vứt rác bừa bãi cùng với sự chặt chém vẫn đang hoành hành trở thành quốc nạn không chỉ đối với dân trong nước mà cả đối với khách nước ngoài. Chưa biết bao giờ quốc nạn này bao giờ được ngăn chặn triệt để. Tại sự bất lực của các nhà quản lý hay ý thức người dân?

Thấy bảo từ năm 2015-2020 nước ta trở thành nước công nghiệp tiến tiến nhưng chỉ nhìn riêng vào quốc nạn vứt rác bừa bãi gắn liền với lễ hội mới hay. Cả các nhà quản lý lẫn người dân cho đến nay vẫn chưa gọt bỏ được sự tùy tiện, coi thường luật pháp, sinh hoạt công cộng là những đặc trưng nổi bật của một cách nghĩ, của nền kinh tế sản xuất nhỏ, nông nghiệp lạc hậu, vậy thì…

Bách Thành

Có một sự thật như nghịch lý: Ngày xưa, dưới chế độ phong kiến, ông cha ta đã có những quan niệm rất cổ hủ, lạc hậu trong luyến ái, quan hệ nam nữ. Đó là  “nam, nữ thụ thụ bất thân” (nam, nữ không được gần gũi) và “nam đáo nữ phòng, nam tắc tử. Nữ đáo nam phòng, nữ tắc dâm” (nam mà đến phòng nữ là đáng tội chết. Nữ vào phòng nam là loại dâm loạn). Và trai gái không được tự do tìm hiểu mà phải do cha mẹ sắp đặt, ép buộc. Có thể mất đi yếu tố lãng mạn, thi vị rất cần có trong tình yêu. Có thể thiếu sự đam mê, cháy bỏng vốn dĩ là đặc thù của thứ tình cảm đặc biệt này.

Nhưng ngày xưa, rất hiếm thấy những cặp vợ chồng “chia tay hoàng hôn” mà đã sống với nhau trọn đời trong êm ả, bình yên mà ít có những hiện tượng mà nay ta gọi là bạo hành. Vì sao vậy? Bởi ông cha ta luôn coi trọng đạo lý, ân nghĩa, thủy chung, trước sau. Ngoài tình đã đành, các cụ xưa luôn đề cao ân và nghĩa. Vậy nên mới có những câu thơ dân gian: “Chàng đi cho thiếp đi cùng/ Đói no thiếp chịu, lạnh lùng thiếp cam“. Và: “Đôi ta như thể dây thừng/ Trăm chắp, nghìn nối, xin đừng quên nhau“. Các cụ lại có truyền thống “trọng nghĩa, khinh tài” (trọng nhân nghĩa, khinh tiền bạc) nên không bao giờ để đồng tiền chi phối, khuynh đảo tình cảm.

Còn ngày nay thì sao? Chế độ ưu việt của chúng ta đã bảo vệ quyền tự do dân chủ, bình đẳng nam nữ, tự do tìm hiểu để dẫn tới hôn nhân tự nguyện. Đã có cả một bộ luật Hôn nhân – Gia đình nhằm bảo vệ điều này. Và Luật nước ta đã nghiêm cấm việc cản trở hôn nhân hợp pháp. Vậy mà ngày nay lại thấy nhiều cuộc tình sớm đổ vỡ, nhiều cặp vợ chồng không đi trọn được con đường mình đã tự nguyện tìm đến ban đầu… Càng đau lòng khi chứng kiến những vụ án quá vô đạo khi những kẻ đang yêu nhau sẵn sàng xuống tay hạ sát người tình, những người vợ và chồng rất dễ dàng giết người từng nhiều năm cùng mình đầu gối tay ấp.

Rồi những người chồng luôn dở thói vũ phu, thượng cẳng chân, hạ cẳng tay với vợ không phải là chuyện hiếm hoi, nhất là ở những vùng dân trí còn thấp. Phải chăng cái gì dễ có được thì con người ta lại không biết quý, trân trọng? Và phải chăng hôm nay, con người quá chú trọng đến đồng tiền mà xao nhãng những giá trị nhân văn, truyền thống?

Ngày Valentine, bên cạnh những món quà thú vị dành cho người yêu thương – rất cần – ta có nên dành ít phút nghĩ về đôi điều tưởng nhỏ nhặt mà rất thiết thực đến cuộc sống lứa đôi của ta?

Ninh Bình

Anh tài xế xe Taxi Vinasun đang lim dim ngủ mơ chờ thay kính xe thì bị mấy anh thanh tra xây dựng phường Cô Giang quận Nhất đập vỡ choàng tỉnh giấc, đứt cơn mơ lộn sân của các quan thanh tra chuyên ngành. Thế là không biết anh sẽ còn  thấy gì trong cơn ác mộng thanh tra. Anh nhớ lại niềm vui một nửa khi lãnh đạo UBND cái phường có mấy ông thanh tra xây dựng quá trời đến xin lỗi và hứa bồi thường 800.000 đồng mua kính mới nhưng vẫn đe sẽ xử lý nguội vì tội dừng xe không đúng quy định của anh dù anh đâu có sai!

Chiếc taxi bị nhóm thanh tra xây dựng phường Cô Giang đập vỡ kính.

Hóa ra, sáng ấy anh được tổng đài báo đến số nhà 30 (đường Trần Đình Xu, phường Cô Giang) đón khách. Lúc xe tới địa điểm thì khách chưa ra nên anh cho xe đậu sát lề đường trước cửa nhà, bật đèn nháy trong khi vẫn nổ máy xe chờ khách. Cùng lúc đó có một  nhóm thanh tra xây dựng thuộc phường Cô Giang chạy tới yêu cầu tài xế xuống xe xuất trình giấy tờ để kiểm tra. Tài xế Lê Hoàng Anh không chịu. Anh  nói với các thanh tra là xe đã bật xi-nhan, đang nổ máy và chờ khách nên không sai quy định và cho xe chạy lên trước số 44 thì thanh tra viên Nguyễn Phi Tiền chạy theo dùng gậy ba trắc (gậy chuyên dụng) đập hai nhát làm vỡ kính. Một số người dân chứng kiến cho biết, rất bức xúc trước hành động của thanh tra xây dựng và can ngăn sự việc.

Thì ra ác mộng thanh tra xây dựng là có thật và đây không phải là vụ công dân đầu tiên ở TP Hồ Chí Minh bị thanh tra xây dựng phường lấn sân xử phạt do vi phạm Luật… An toàn Giao thông đường bộ. Các ông kẹ này đòi xét giấy tờ, lập biên bản, xử lý vi phạm hành chính bằng thái độ bất lịch sự, lời lẽ thiếu chuẩn mực, ngạo ngược, kể cả bằng vũ lực cốt để ép ký biên bản phạt tiền. Có trường hợp cùng đi với lực lượng đặc chủng này là những người mặc thường phục sẵn sàng ra tay phải quấy bằng vũ lực với người bị coi là vi phạm luật An toàn giao thông. Bị nhiều người dân phản ứng, mấy người mặc thường phục bèn lặn mất tăm, có mà kiện củ khoai.

Được biết theo Quyết định 89/2007/QĐ-TTg, Thủ tướng cho phép Hà Nội và TP HCM thí điểm thành lập thanh tra xây dựng quận – huyện, xã – phường, thị trấn. Lực lượng này được thành lập trên cơ sở đội quản lý trật tự đô thị với chức năng, quyền hạn là kiểm tra các chủ đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật về quy hoạch xây dựng, Vì vậy,việc thanh tra xây dựng xử lý vi phạm giao thông là lạm quyền,  lộn sân phải chấm dứt!

Minh Nghĩa