Nhật Bản tố cáo Trung Quốc uy hiếp thế giới

Báo chí Nhật Bản: * Căng thẳng trên Biển Đông đã đến hồi báo động. * Sách Trắng Quốc phòng Nhật Bản năm nay tố cáo Trung Quốc uy hiếp thế giới, trong bối cảnh vụ tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa Trung Quốc và Nhật Bản tiếp tục leo thang.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda ngày 26/7 khẳng định quyết tâm điều động binh sĩ để “đáp trả một cách mạnh mẽ” những hành vi xâm phạm lãnh hải của Trung Quốc.

Phát biểu tại phiên họp của Hạ viện, Thủ tướng Nhật Bản Noda nhấn mạnh: “Nếu các nước láng giềng có những hành động bất hợp pháp ở lãnh thổ và lãnh hải của chúng ta, trong đó có quần đảo Senkaku, chúng ta sẽ có những hành động nghiêm khắc, kể cả việc sử dụng tới binh lính thuộc Lực lượng Tự vệ, nếu cần thiết”. Trong lúc đó, các học giả Trung Quốc đề nghị chính phủ ở Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Lưu Cầu của Nhật Bản, kể cả đảo Okinawa, nơi có nhiều căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Satoshi Morimoto ngày 27/7 cũng cảnh báo rằng Tokyo có thể đưa quân tới quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) nếu căng thẳng ở đây leo thang. Ông Morimoto nói lập trường của Nhật Bản không thay đổi, nước ông sẽ dùng vũ lực để bảo vệ quần đảo Senkaku. Bộ trưởng Morimoto cho biết việc bảo vệ các hòn đảo này chủ yếu là do lực lượng tuần duyên và cảnh sát đảm nhận, nhưng theo quy định của pháp luật, binh lính thuộc Lực lượng Tự vệ có quyền hành động nếu nhà chức trách địa phương không đủ khả năng xử lý tình hình.

Phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản đã nhanh chóng gặp phải sự đả kích của Trung Quốc. Ngày 28/7, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi nói rằng Trung Quốc “quan tâm sâu sắc và cực kỳ bất mãn đối với những lời phát biểu thiếu trách nhiệm của Thủ tướng Noda". Ông Hồng Lỗi cũng tái khẳng định quyết tâm của Trung Quốc trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và nói rằng Điếu Ngư là một phần của lãnh thổ Trung Quốc từ thời xa xưa.

Hai ngày trước khi ông Noda phát biểu tại Hạ viện, báo chí ở Tokyo cho biết Sách Trắng Quốc phòng năm nay đã được nộp cho Nội các, và theo dự kiến, văn kiện này sẽ được công bố trong những ngày sắp tới. Sách Trắng Quốc phòng Nhật Bản đặc biệt chú trọng đến sức mạnh quân sự gia tăng nhanh chóng của Trung Quốc, tạo ra một mối đe dọa cho thế giới. Theo báo Yomiuri (Nhật Bản), trong Sách Trắng này, các chuyên gia quốc phòng Nhật Bản nói rằng ngân sách quốc phòng của Trung Quốc đã tăng khoảng 30 lần trong 24 năm qua. Họ cũng ghi nhận hải quân Trung Quốc thời gian gần đây đã gia tăng hoạt động ở Biển Đông và Biển Hoa Đông qua việc điều động chiến hạm đến khu vực này thường xuyên hơn.

Tiến sĩ Dương Trung Mỹ, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc đương đại ở Nhật Bản, cho biết nội dung của Sách Trắng Quốc phòng Nhật Bản báo hiệu một sự điều chỉnh lớn của Tokyo về đường lối ngoại giao và quân sự đối với Trung Quốc. Ông Dương Trung Mỹ nói: “Trước đây không hề có chuyện Nhật Bản công bố Sách Trắng Quốc phòng chuyên phân tích vấn đề quốc phòng Trung Quốc. Điều này chứng tỏ Nhật Bản rất nhạy cảm và cảnh giác trước sự lớn mạnh của Trung Quốc trong lĩnh vực quân sự. Nhật Bản đặc biệt chú tâm tới sức mạnh quân sự của Trung Quốc từ năm 2011, sau khi Trung Quốc tuyên bố 'Điếu Ngư là lợi ích cốt lõi'. Điều này làm cho Nhật Bản cảm thấy cần phải tiến hành một sự điều chỉnh lớn trong chính sách ngoại giao và quân sự đối với Trung Quốc”.

Tiến sĩ Dương Trung Mỹ cho rằng vụ tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku khiến cho quan hệ Trung-Nhật trở nên rất phức tạp. Ông dự báo trong 10 năm tới, mối quan hệ kinh tế giữa Nhật Bản và Trung Quốc sẽ tiếp tục phát triển, nhưng quan hệ chính trị và quân sự sẽ ở trong tình trạng “băng giá”. Theo ông, sự "băng giá" này có thể thấy được qua sự kiện năm 2012, năm kỷ niệm thứ 40 ngày hai nước thiết lập bang giao, không hề có một cuộc thăm viếng cấp cao nào được thực hiện giữa hai nước. Ông Dương Trung Mỹ cho rằng có hai biến số quyết định Trung Quốc có phải là mối đe dọa đối với Nhật Bản hay không: Một là, nội bộ của Trung Quốc có ổn định hay không. Trung Quốc đang đối mặt với những vấn đề vô cùng to lớn, trong lúc quan hệ với các nước xung quanh lại phát sinh những thay đổi mạnh mẽ, từ Triều Tiên đến Myanmar, nước nào cũng cảm thấy e dè đối với Trung Quốc. Sự phát triển kinh tế của Trung Quốc đòi hỏi nước này phải có sự điều chỉnh lớn về ngoại giao, nhưng họ lại không có khả năng điều chỉnh một cách linh hoạt. Hai là, sau khi kinh tế phát triển đến mức độ như hiện nay, Trung Quốc lẽ ra phải ra sức xây dựng một xã hội công dân hài hòa, nhưng điều này đã không diễn ra. Trung Quốc giờ đây vẫn tiếp tục nằm dưới sự cai trị độc đoán của những người có quyền thế, cấu kết với giới tư sản mại bản để trục lợi.

Trong khi đó, các học giả, chuyên gia và các nhà bình luận thời cuộc ở Trung Quốc thời gian gần đây đã lên tiếng thúc giục chính phủ ở Bắc Kinh chính thức tuyên bố đòi chủ quyền đối với quần đảo Lưu Cầu, trong đó có đảo Okinawa, nơi Mỹ đang có nhiều căn cứ quân sự quan trọng. Một bài bình luận hồi đầu tháng 7/2012 của "Thời báo Hoàn Cầu" ở Bắc Kinh đề nghị chính phủ xem xét tới việc thách thức quyền kiểm soát của Nhật Bản đối với đảo Okinawa. Tờ báo của đảng Cộng sản Trung Quốc này nói rằng Trung Quốc chẳng sợ gì mà không cùng với Nhật Bản tham gia một cuộc đấu tranh để gây phương hại cho sự toàn vẹn lãnh thổ của đối phương.

Ngày 23/7, theo tờ "Thời báo Tài chính", Thiếu tướng Kim Nhất Nam - Chủ nhiệm Khoa Nghiên cứu Chiến lược của Đại học Quốc phòng Trung Quốc - cho rằng việc Trung Quốc chỉ đòi Nhật Bản trao trả Điếu Ngư là không đủ, mà cần phải đòi cả đảo Okinawa và phần còn lại của quần đảo Lưu Cầu. Ông Đường Thuần Phong, cựu Tham tán Kinh tế của sứ quán Trung Quốc ở Tokyo, cũng đồng tình với ý kiến trên. Chủ trương này tuy chưa được Chính phủ Trung Quốc tán thành, nhưng sự xuất hiện của những luận điệu quá khích như vậy ở Trung Quốc đang làm cho Nhật Bản và nhiều nước khác cảm thấy bất an.

Trung Quốc đơn phương thành lập "thành phố Tam Sa" bất chấp luật pháp quốc tế

* Trong một diễn biến khác, theo mạng tin Yomiuri số ra ngày 27/7, Nhật Bản đã lên tiếng thúc giục Trung Quốc kiềm chế các hành động đơn phương và làm dịu căng thẳng thông qua đối thoại với Việt Nam. Việc Bắc Kinh lập “thành phố Tam Sa” để quản lý quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và Bãi Macclesfield đã bị Việt Nam và Philippines - hai nước có tranh cãi chủ quyền với Trung Quốc liên quan đến các chuỗi đảo này - lên tiếng phản đối mạnh mẽ.

Theo Yomiuri, với động thái lập thành phố Tam Sa, Trung Quốc muốn tăng cường kiểm soát hiệu quả đối với các quần đảo này. Không chỉ dừng lại ở đó, Trung Quốc còn tổ chức Đại hội Đại biểu Nhân dân để bầu ra thị trưởng thành phố, tiến tới thiết lập bộ máy hành chính tại khu vực này. Có lẽ, Trung Quốc muốn đặt thành phố Tam Sa làm bàn đạp cho mưu đồ khai thác tài nguyên, nguồn lợi thủy sản và phát triển du lịch trên Biển Đông.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh lập thành phố Tam Sa cũng là để đáp trả việc Việt Nam thông qua Luật biển, trong đó khẳng định chủ quyền của Hà Nội đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Tuy nhiên, nguyên nhân của rắc rối này chính là ở chỗ cách đây 20 năm, Trung Quốc đã tự ý xác định chủ quyền đối với ba quần đảo này trong Luật lãnh hải. Nghiêm trọng hơn, Bắc Kinh còn thiết lập “khu vực cảnh giới”, trong đó quân đội Trung Quốc xác lập cứ điểm phòng thủ trọng yếu ở Tam Sa. Tuy chỉ có một toán quân Trung Quốc đồn trú tại khu vực này với mục đích bảo vệ đường băng và các cơ sở khác, nhưng có thể nói đây chính là động thái xác lập một tư thế sẵn sàng nhằm dọn đường cho các hành động quân sự chính thức trên Biển Đông.

Bên cạnh đó, Trung Quốc còn đơn phương mời thầu khai thác tài nguyên ngay tại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam. Tiếp đó, Bắc Kinh còn phái một đội gồm 30 tàu đánh cá cùng với tàu hải giám tiến về vùng biển xung quanh quần đảo Trường Sa. Rõ ràng, đây là những hành động nhằm làm gia tăng căng thẳng trên Biển Đông.

Việc Trung Quốc cố tình sử dụng sức mạnh quân sự áp đảo trước các nước láng giềng như Việt Nam nhằm biến Biển Đông thành “biển của Trung Quốc” có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột vũ trang. Tình hình thực sự đã lên đến mức báo động.

Sự ổn định ở Biển Đông là nhân tố quan trọng không thể thiếu đối với Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Xuất phát từ quan điểm đảm bảo an toàn cho các tuyến hàng hải, an ninh trên Biển Đông sẽ mang lại lợi ích quốc gia cho Nhật Bản, mạng tin Yomiuri cho rằng Nhật Bản cần liên kết với Philippines và Việt Nam - hai nước đang bị Trung Quốc đe dọa - và tăng cường các hình thức hợp tác với những nước này bằng cách cung cấp tàu tuần tra cũng như đào tạo nhân lực trong lĩnh vực đảm bảo an ninh trên biển.

Nh.Thạch (Tổng hợp)