Báo Pháp cảnh báo: Biển Đông đang hình thành một cuộc chiến tranh lạnh

Sự kiện Biển Đông đang đánh động mạnh mẽ dư luận thế giới. Nhật báo hàng đầu của Pháp Le Monde số ra ngày 28/7 dành nhiều trang báo cho chủ đề này. Bài viết chạy dòng tựa khá ấn tượng: "Trung Quốc đang áp đặt luật chơi trên Biển Đông". Các nước láng giềng, trong đó có Việt Nam đều lên án Trung Quốc đã “xâm phạm chủ quyền và vi phạm luật pháp quốc tế”.

Cách hành xử lấn lướt của Trung Quốc tại Biển Đông đang biến khu vực này thành “nơi đối đầu tiềm năng” với Mỹ

Bài xã luận của Le Monde nhắc lại việc vừa qua Trung Quốc liên tiếp có những động thái “khiêu khích” trên Biển Đông, nào là việc cho thành lập thành phố Tam Sa bao gồm cả hai quần đảo đang có tranh chấp chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa, nào là thành lập lực lượng đồn trú trên đảo, sau đó là chính thức bổ nhiệm tư lệnh và chính ủy của lực lượng này. Tất cả các quốc gia có tranh chấp chủ quyền như Việt Nam, Philippines, Malaisia và Brunei đều đã lên tiếng phản đối Trung Quốc đã “xâm phạm chủ quyền của họ”. Tất cả đều cảm thấy bị anh bạn láng giềng hùng mạnh Trung Hoa lấn lướt.

Bàn về động cơ các hành động trên của Trung Quốc, tác giả cho rằng, điều mà Bắc Kinh nhắm đến chính là nguồn tài nguyên thủy sản, dầu mỏ và khí đốt trong khu vực tranh chấp. Qua việc thành lập Tam Sa, Trung Quốc muốn áp đặt điều mà nước này cho là thuộc về họ và họ có quyền hành động theo ý mình. Biết có nhiều lợi thế hơn nếu đàm phán song phương, nên Bắc Kinh luôn đề nghị các bên liên quan tiến hành thương lượng tay đôi. Thế nhưng, các nước láng giềng có tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc hiểu rõ đàm phán song phương là bất lợi, bởi vậy cả đều yêu cầu thương thảo trên diễn đàn đa phương.

Trong thế tranh chấp không cân đối về lực lượng này, các nước nhỏ đã kêu gọi đến sự trung gian của Mỹ, một cường quốc Thái Bình Dương khác. Tác giả nhận định, điều trớ trêu của lịch sử là chính Trung Quốc đã đẩy Việt Nam về phía cựu thù Mỹ. Các nước có tranh chấp khác cũng đồng quan điểm với Việt Nam là cầu cứu đến Mỹ để được bảo vệ và để gây sức ép buộc Trung Qu ốc tôn trọng luật chơi.

Thế là, Mỹ đã có cơ hội trở lại khu vực châu Á Thái Bình Dương. Mấy tháng rồi, nước này còn không ngừng tăng cường liên minh quân sự và tăng cường triển khai hải quân trong khu vực. Như vậy, tác giả nhận định, cách hành xử lấn lướt của Trung Quốc đang biến khu vực này thành “nơi đối đầu tiềm năng” với Mỹ.

Tác giả gọi cuộc đối đầu này “Chiến tranh Thái Bình Dương” và nhấn mạnh nó có tầm quan trọng đặc biệt hơn là người ta tưởng. Tác giả cảnh báo: “Trong vùng biển ấm áp này đang hình thành một cuộc chiến tranh lạnh”.


Trung Quốc tổ chức cái gọi là ra mắt lãnh đạo "thành phố Tam Sa" hay còn gọi là "bộ máy cai trị biển Đông" một cách trắng trợn, bất chấp mọi nguyên tắc luật pháp quốc tế

Đi sâu hơn vào chi tiết, Le Monde có bài phân tích chạy tựa: “Tham vọng của Bắc Kinh trên vùng Biển Đông gây quan ngại cho các nước láng giềng”. Tờ báo nhắc lại, giai đoạn sáu tháng cuối năm 2011, Trung Quốc có vẻ dịu giọng hơn để lấy lại thiện cảm của các nước láng giềng trong bối cảnh các nước này đang muốn dùng Mỹ làm đối trọng với Trung Quốc. Thế nhưng, kể từ tháng 6, sau khi Việt Nam thông qua luật biển có liên quan đến Trường Sa và Hoàng Sa, Trung Quốc bắt đầu tái khởi động việc leo thang căng thẳng. Tờ báo nhấn mạnh, trong bối cảnh đó, ở hai nước, những người theo đường lối dân tộc chủ nghĩa đang ra sức gây sức ép lên chính quyền để họ “không bán” đất đai lãnh thổ.

Tình hình gay cấn đến mức mà Hội nghị thượng đỉnh Asean vừa qua tại Phnom Penh, đã không ra được tuyên bố chung vì Campuchia, nước giữ quyền chủ tịch luân phiên Asean và là đồng minh thân cận của Trung Quốc, đã từ chối đưa vấn đề tranh chấp lãnh hải trên Biển Đông vào tuyên bố. Đây là trường hợp duy nhất từ 45 năm nay kể từ khi Hiệp hội 10 nước Đông Nam Á này ra đời.

Tờ báo nhận định, nếu như nguồn lợi dầu mỏ và khí đốt là “cái đinh” của sự tranh chấp, thì trong hiện tại, các cuộc đụng độ chủ yếu chỉ dừng ở mức là “những xung đột liên quan đến đánh bắt cá”. Ngư dân Trung Quốc ngày càng tiến xa hơn ngư trường truyền thống của mình để đi vào đánh bắt ở những vùng có tranh chấp, bởi vì ngư trường truyền thống của họ ngày càng cạn kiệt. Tàu đánh cá của người Trung Quốc còn được hộ tống bởi lực lượng tuần dương của nhà nước. Đến mức mà Philippines và Việt Nam phải tăng chi tiêu quốc phòng để phòng bị.

Tuy vậy, viễn cảnh không đến nỗi quá u ám. Nhóm nghiên cứu khủng hoảng quốc tế ICG (International Crisis Group) nhận định: “Một cuộc xung đột lớn sẽ không nổ ra. Các nước có liên quan có thể sẽ tìm được những biện pháp cụ thể cho việc cùng quản lí tài nguyên dầu mỏ, khí đốt và nguồn lợi thủy sản, và sẽ tìm được điểm đồng thuận để triển khai một cơ chế nhằm giảm thiểu hoặc tránh để xảy ra rắc rối”.

Nh. Thạch (Theo Le Monde)