Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh: Phải sớm kết thúc COC

(Petrotimes) – Trả lời phỏng vấn của hãng tin Kyodo (Nhật) mới đây, Tổng thư ký Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Lê Lương Minh cho biết, việc sớm ký kết một bộ quy tắc ràng buộc pháp lý sẽ giúp giảm bớt căng thẳng tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, tạo điều kiện cho những nỗ lực tăng cường quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc.

Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh

“Nếu vấn đề Biển Đông không được giải quyết đúng cách, nó có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung vào việc tăng cường hợp tác của giữa các nước ASEAN và Trung Quốc”, ông Lê Lương Minh nói.

Tân Tổng thư ký ASEAN, người vừa nhậm chức khoảng 1 tháng trước đây, cũng khẳng định: “Chúng tôi đang hướng tới việc phải sớm kết thúc quy tắc ứng xử tại Biển Đông”.

Trong thời gian qua, các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông đã diễn ra khá thường xuyên với các vụ va chạm tàu thuyền, thậm chí còn diễn ra một số cuộc đụng độ giữa lực lượng hải quân của các bên tranh chấp, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực Đông Á.

Theo Tổng thư ký Lê Lương Minh, Trung Quốc và ASEAN “không chỉ chia sẻ lợi ích” mà còn có “trách nhiệm” thúc đẩy xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên khu vực nóng bỏng này càng sớm càng tốt. Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) sẽ như một “công cụ quan trọng để duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực”.

Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam cũng cho biết Trung Quốc cũng đã có “cam kết” với ASEAN là họ sẽ đàm phán về bộ quy tắc này (tuy nhiên, theo các thông tin mà giới truyền thông quốc tế đã đưa, Trung Quốc chỉ hứa hẹn sẽ đàm phán COC vào “một thời điểm thích hợp” - PV).

“Chúng tôi chỉ hi vọng rằng Trung Quốc sẽ sớm đạt điều kiện chín muồi để tham gia đàm phán COC”, ông Lê Lương Minh kỳ vọng.

Hồi tháng 11 năm ngoái, Hội nghị thượng đỉnh Đông Á tại Phnom Penh đã kết thúc trong mâu thuẫn cho dù được coi là cơ hội tốt cho ASEAN có thể đưa COC ra đàm phán với Trung Quốc khi có sự xuất hiện của những nước lớn như Nhật Bản, Ấn Độ và Mỹ. Tuy nhiên, tại đây, Thủ tướng Ôn Gia Bảo và nước chủ trì Campuchia trên ghế Chủ tịch ASEAN đã không đàm phán chính thức về COC, thay vào đó là tiếp tục duy trì Tuyên bố chung về ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) vốn không có tính ràng buộc pháp lý.

Theo Kyodo, điều này phản ánh sự miễn cưỡng của Bắc Kinh trong việc tham gia xây dựng một COC với các quốc gia khác có cùng tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông như Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam.

Trong bối cảnh hiện tại, theo Tổng thư ký ASEAN, việc thực thi nghiêm túc, chặt chẽ, đầy đủ DOC và bắt đầu đàm phán về COC nên được tiến hành song song.

“Chúng ta không cần phải chờ đợi bất kỳ đánh giá nào về cách chúng ta thực hiện DOC. Chúng ta có thể thực hiện song song 2 quá trình này”, ông Lê Lương Minh nhấn mạnh.

Sự thiếu vắng một bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông – vốn chưa hề yên ả bởi các cuộc tranh chấp lãnh thổ đã dấy lên những lo ngại trong cộng đồng quốc tế về hòa bình và ổn định trong khu vực.

Trong khi đó, theo Tổng thư ký ASEAN, "việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực sẽ có lợi cho cả ASEAN và Trung Quốc. Nhờ vậy, chúng ta có thể tập trung vào các hoạt động phát triển".

Linh Phương