Mùa “kỹ năng sống”

(Petrotimes) – Mùa hè, thay vì để con trẻ “chúi đầu” vào các lớp học hè hay chơi game thâu đêm suốt sáng, nhiều phụ huynh đã tìm cho con mình những lớp học kỹ năng sống. Tuy nhiên, không ít gia đình đã phải bỏ ra số tiền “khủng” chỉ để con mình học những điều nhỏ nhặt mà chúng hoàn toàn có thể tiếp thu được từ cha mẹ, gia đình mình. 

Đến hè, lại học “kỹ năng sống”

Bên cạnh lớp học năng khiếu truyền thống như âm nhạc, múa, mỹ thuật, bơi lội, võ thuật… có thêm nhiều lớp học nhằm nâng cao kỹ năng sống cho trẻ như Học kỳ quân đội, tập làm M.C, Chúng tôi là lãnh đạo trẻ, Tôi khác biệt... tùy theo chủ đề, độ tuổi, địa điểm rèn luyện, cấp độ được phụ huynh hưởng ứng nhiệt liệt. Các khóa học này có mức giá khá “đa dạng”, thấp nhất là 200.000 đồng, trung bình 8-9 triệu đồng và có chương trình lên đến 50 triệu đồng.

Nhu cầu cho con theo học các lớp kỹ năng sống của các bậc phụ huynh cũng xuất phát từ thực tế cuộc sống hiện đại. Từ trước đến nay, phụ huynh chủ yếu quan tâm đến việc con học trong trường thật tốt, phải là học sinh giỏi, xuất sắc với các thành tích về học tập. Kỳ nghỉ hè trẻ chủ yếu để đi học thêm văn hóa, ngoại ngữ, tin học, nhiều người biến con trẻ trở thành “gà công nghiệp”, gặp rất nhiều khó khăn khi vào đời.

Trẻ tham gia vào các lớp kỹ năng sống - làm việc theo nhóm

Thấy cậu con trai “buông” sách vở là chúi đầu vào game, chị Nguyễn Thị Nga (Quan Hoa, Cầu Giấy, Hà Nội) bàn với chồng cho con theo học lớp kỹ năng sống để rèn luyện thêm “kỹ năng mềm” cho con. Chị chia sẻ: “Cháu nhà tôi mới học lớp 4 thôi, ngoan, chăm học nhưng chẳng biết làm gì. Từ quét nhà, dọn bàn học, thậm chí lấy cơm cũng phải nhờ người giúp việc nên tôi quyết cho cháu đi học thêm kỹ năng sống, để cháu biết chia sẻ công việc trong gia đình và biết sắp xếp việc học, việc chơi của bản thân”.

Qua tìm hiểu, chị biết được các trung tâm hiện nay tổ chức rất nhiều khóa học rất hấp dẫn với những cái tên rất kêu, cuối cùng, chị lựa chọn chương trình “Học kỳ quân đội” để rèn luyện con tự tắm rửa, vệ sinh cá nhân, tự chọn quần áo mặc và biết viết thư, biết gấp chăn màn.

Sự đa dạng trong các chương trình thực hành xã hội cho phụ huynh nhiều cơ hội lựa chọn các khóa học cho con mình. Nhưng khi phụ huynh tiếp cận với các chương trình này chủ yếu cũng chỉ tìm hiểu về mặt lý thuyết, bản thân họ cũng chưa từng được “trải nghiệm” nên không tránh khỏi sự lúng túng.

Hơn nữa, chỉ nói riêng chương trình “Học kỳ quân đội”, hiện nay cả nước có trên 60 đơn vị đoàn thể và tư nhân đứng ra tổ chức. Trong đó không ít đơn vị “sao chép” lại mô hình của những nơi khác cũng gây thêm khó khăn cho người học. Nhiều phụ huynh chỉ cho con đi học theo kiểu… chọn đại.

Học nhiều, “loạn” kỹ năng

Ở những nước có nền giáo dục tiên tiến, ngoài việc truyền đạt kiến thức nhà trường luôn tổ chức và khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động ngoại khóa nhằm rèn luyện cho các em những kỹ năng sống, kỹ năng xã hội cần thiết. Thành tích của học sinh khi tham gia vào những hoạt động này được đánh giá cao và trở thành một lợi thế khá lớn khi xét tuyển vào đại học hoặc xin việc làm.

Kỹ năng sống được coi trọng như vậy vì có tác dụng lớn trong việc hình thành tư duy, tính cách và nhân cách con người. Thông qua việc tham gia vào các hoạt động và chương trình đào tạo kỹ năng sống, học sinh sẽ được rèn luyện, phát triển những tính cách tích cực như sự tự chủ, tự tin vào bản thân, tinh thần trách nhiệm; những kỹ năng cụ thể như khả năng diễn đạt, thuyết phục; những thói quen tốt như chia sẻ, giúp đỡ người khác. Đó chính là những yếu tố quan trọng để giúp các em đạt được thành công trong đời.

Sau khi cho con gái theo học một khóa kỹ năng sống, giúp con tự tin trước đám đông, thấy có hiệu quả, anh Vũ Thanh Tùng (Nghi Tàm, Tây Hồ) chia sẻ: “Thấy cháu lớn tự tin, nhanh nhẹn hơn nên tôi cũng đăng ký cho con trai đang học lớp 6 của mình vào lớp học này. Tuy vậy, mới được 5 ngày mà cháu đã có biểu hiện chán nản, không muốn đi học. Cháu nói đến lớp chỉ được chơi mấy trò chơi cũ, thầy cô cứ hướng dẫn được khoảng 5, 10 phút lại đi ra ngoài nghe điện thoại. Nghe con nói vậy, tôi đành để con thôi học, chấp nhận mất tiền học cả khóa đã nộp”.

Khi gửi con tới các trung tâm học kỹ năng sống, phụ huynh muốn các con tự lập, không phụ thuộc, hay ỷ lại nhưng các nhà trường chỉ coi trọng việc dạy văn hóa, trẻ không được học những kỹ năng sống. Khi cho con đi học kỹ năng sống, phụ huynh đều mong muốn con em mình sẽ tự tin, mạnh dạn hơn.

Nhiều cơ sở tổ chức "Học kỳ quân đội" kém hiệu quả nhưng học phí rất cao

Tuy nhiên, điều khiến nhiều phụ huynh băn khoăn là giáo trình của các trung tâm đã được cơ quan chức năng kiểm duyệt hay chưa? Hơn nữa, trung bình thời gian đào tạo 1 khoá của các trung tâm này thường chỉ kéo dài trong vòng từ 7 đến 20 buổi. Hầu hết các em chưa kịp nắm bắt các kỹ năng thì quá trình học đã kết thúc. Như vậy, chất lượng đào tạo của các khóa học liệu có đảm bảo?

Thực ra kỹ năng sống hình thành qua quá trình rèn luyện ngay trong gia đình và nhà trường, trong mọi hoạt động của cuộc sống, đặc biệt là qua cách hướng dẫn, dạy dỗ của cha mẹ ngay từ nhỏ. Việc nhiều phụ huynh sẵn sàng bỏ tiền triệu để gửi gắm con em vào các trung tâm học kỹ năng sống là rất không nên bởi rất dễ dính “quả lừa” của các trung tâm vô trách nhiệm.

Dịp hè là để học sinh nghỉ ngơi, phụ huynh nên “trả” các em về cuộc sống thường ngày để các em được vui chơi, tham gia các hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tại trường hoặc địa phương. Giáo dục kỹ năng sống phải khởi đầu và gắn kết với chính môi trường sống của trẻ, phải bắt đầu từ chính môi trường các em đang sống, sinh hoạt và học tập.

Tạo điều kiện thuận lợi để học sinh phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, về việc học và việc chơi, về quan hệ giữa các cá nhân và xã hội, giữa gia đình và chủ thể, giữa nhóm bạn và thầy cô… để các em có nhiều lựa chọn và nhiều trách nhiệm với chính cá nhân mình. Có như vậy kỹ năng sống mới hình thành một cách sâu sắc và trở thành những thói quen thích ứng với môi trường.

Vương Tâm