Nhìn lại 10 sự kiện Giáo dục - Đào tạo năm qua

(Petrotimes) – Trong ngày đầu năm mới, hãy cùng Petrotimes điểm lại 10 sự kiện tiêu biểu của ngành Giáo dục – Đào tạo nước ta trong năm 2012.

1.“Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”

Tại hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI nhất trí thông qua Nghị quyết "Phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế".

BCH Trung ương Đảng khóa XI thống nhất đề án Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục.

Đối với Đề án "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế", Ban Chấp hành Trung ương cho rằng đây là vấn đề lớn, hệ trọng và phức tạp, còn nhiều ý kiến khác nhau, do đó cần tiếp tục nghiên cứu, tổng kết, bàn bạc một cách thấu đáo, cẩn trọng, tạo sự thống nhất cao để ban hành nghị quyết vào một thời điểm thích hợp.

2. Thông qua Luật Giáo dục đại học

Tại kỳ hợp thứ 3, Quốc hội khóa XIII, QH đã thông qua Luật Giáo dục Đại học. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2013. Tư tưởng xuyên suốt của Luật Giáo dục đại học là trao quyền tự chủ ở mức tối đa phù hợp với năng lực thực hiện quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học.

Cơ sở giáo dục đại học được phân tầng và xếp hạng theo các tiêu chí: Vị trí, vai trò trong hệ thống giáo dục đại học; quy mô, ngành nghề và các trình độ đào tạo; cơ cấu các hoạt động đào tạo và khoa học công nghệ; chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học; kết quả kiểm định chất lượng giáo dục đại học.

3. 100% học sinh dự thi Olympic quốc tế đều giành huy chương

Năm 2012, Việt Nam cử 7 đoàn tham dự các kỳ thi Olympic khu vực, quốc tế và hội thi nghiên cứu khoa học - kỹ thuật quốc tế (Intel ISEF). Lần đầu tiên, toàn bộ học sinh của tất cả các đội tuyển đều đoạt huy chương, trong đó có 5 huy chương vàng, 15 huy chương bạc và 11 huy chương đồng.

Năm 2012 là năm thành công của các thí sinh dự thi Olympic của Việt Nam.

Theo đánh giá của Bộ GD-ĐT, thành tích của các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic khu vực và quốc tế năm 2012 có sự tiến bộ vượt bậc so với các năm trước. Đây là lần đầu tiên cả 31 học sinh thuộc 6 đội tuyển quốc gia dự thi đều đoạt HC. Đồng thời, chất lượng giải có sự tăng tiến với 5 HC Vàng (năm 2009 là 3, năm 2010 là 2, năm 2011 là 2) và 15 HC Bạc (năm 2009 là 12, năm 2010 là 12, năm 2011 là 5). Đặc biệt, đội tuyển Olympic quốc tế môn Toán học, sau nhiều năm gián đoạn đã trở lại tốp 10 nước mạnh nhất thế giới.

4. Phanh phui gian lận thi cử ở Đồi Ngô (Bắc Giang)

Tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2012, tại Trường THPT DL Đồi Ngô (huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang) đã diễn ra vụ gian lận thi cử gây chấn động cả nước. Các video quay quay lại tình trạng gian lận thi cử trắng trợn, có tổ chức tại Hội đồng thi Đồi Ngô (học sinh thoải mái quay cóp, chép bài; giáo viên tổ chức giải đề và tuồn bài giải vào cho học sinh..) đã được tung có chủ đích lên mạng. Bộ GD-ĐT, công an đã vào cuộc điều tra làm rõ. Sở GD-ĐT Bắc Giang sau đó đã xử lý kỷ luật 42 cán bộ, giáo viên, nhân viên liên quan tới vụ tiêu cực này.

Các clip gian lận thi cử ở Bắc Giang là dấu ấn buồn của ngành giáo dục năm qua.

Sau vụ việc này, Bộ GD-ĐT thay đổi quy chế tuyển sinh ĐH- CĐ hệ chính quy theo hướng khuyến khích thí sinh, những người tham gia công tác tuyển sinh, quần chúng nhân dân phát hiện và tố giác những hành vi vi phạm quy chế tuyển sinh. Việc thay đổi quy chế này với việc cho phép thí sinh được sử dụng thiết bị truyền tin hoặc chứa thông tin (máy quay phim, ghi âm..) nhằm tố cáo tiêu cực đã gây nhiều lúng túng trong kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ 2012.

5. Bộ GD-ĐT thay đổi quy chế tuyển sinh ĐH-CĐ 2012

Theo đó, cho phép các trường kéo dài thời gian xét tuyển đến 30/11, thí sinh được phép nộp bản sao kết quả thi, được rút hồ sơ xét tuyển đã gây nhiều tranh cãi. Bộ GD-ĐT khẳng định thay đổi này nhằm tạo thêm cơ hội cho thí sinh, giúp các trường tốp dưới và ngoài công lập tuyển đủ chỉ tiêu.

Tuy nhiên, thực tế mùa tuyển sinh 2012 rất ảm đạm. Khi kết thúc xét tuyển, trường đã tuyển đủ chỉ tiêu nhưng sau đó một số trường công lập hạ điểm chuẩn nên nhiều thí sinh rút hồ sơ.

Hơn nữa nhiều trường công lập năm nay lấy bằng điểm sàn nên việc kéo dài thời gian xét tuyển không còn ý nghĩa trong việc giúp các trường tốp dưới tuyển đủ chỉ tiêu. Rất nhiều trường tốp dưới, ngoài công lập chỉ tuyển được được 20%-30% chỉ tiêu, nhiều ngành đào tạo tiếp tục phải đóng cửa.

6. Bộ GD-ĐT đẩy mạnh chấn chỉnh liên kết đào tạo

Hàng loạt đơn vị sai phạm liên kết đào tạo đã bị “sờ gáy” trong năm 2012 như trường ĐH Mở Hà Nội, Công ty FTMS, ĐH Hoa Sen,Viện Quản trị tài chính, Công ty Melior Việt Nam, Công ty CNTT & QTKD Singapore... Việc liên kết đào tạo không phép giữa các cơ sở đào tạo trong nước với nhau cũng được bộ mạnh tay xử lý.

Trường Melior đóng cửa khiến phụ huynh, học sinh hoang mang.

Tuy vậy, do thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, giữa các bộ ngành và địa phương chưa chặt chẽ, nên dù đã bị thanh tra, kiến nghị xử lý triệt để nhưng cuối cùng vẫn để xảy ra trường hợp đáng tiếc như trường hợp Trường Kinh doanh Melior (trụ sở tại 97 Nguyễn Văn Trỗi, phường 12, quận Phú Nhuận - TPHCM) đột ngột đóng cửa, giám đốc biến mất cùng khoản học phí khổng lồ của nhiều học viên.

7. Toàn ngành GD tập trung giải quyết lạm thu và chấm dứt dạy thêm, học thêm trái quy định

Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục, thời gian qua, Bộ GD-ĐT đã ban hành một số văn bản nhằm quản lý việc dạy thêm, học thêm và hoạt động thu, chi. Hưởng ứng quy định của Bộ GD-ĐT, ngay từ đầu năm học 2012 - 2013, nhiều tỉnh, thành đã chủ động triển khai các giải pháp chấn chỉnh việc dạy thêm, học thêm và thu, chi trái quy định. Năm 2012, các địa phương cũng quyết liệt hơn trong các biện pháp kiểm soát tình trạng dạy thêm, học thêm trái quy định.

8. Lần đầu tiên, học sinh Việt Nam giành chiến thắng lớn tại hội thi Khoa học và Kỹ thuật Quốc tế (ISEF)

Tại Hội thi Khoa học và Kỹ thuật Quốc tế (ISEF) năm 2012 diễn ra tại Mỹ, đội học sinh Việt Nam đến từ Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam đã đoạt giải Nhất lĩnh vực Điện và Cơ khí. Đây là lần đầu tiên học sinh Việt Nam giành chiến thắng lớn tại ISEF.

Trước thành tích này của đoàn học sinh Việt Nam, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển nhấn mạnh: “Các em là những người mở đường cho Việt Nam chúng ta đến với một hoạt động khoa học, giáo dục có ý nghĩa tầm cỡ quốc tế”.

9. Lần đầu tiên, một người làm việc trong nước được đặc cách giáo sư

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã đồng ý với Hội đồng chức danh giáo sư (GS) nhà nước về 2 trường hợp được đề nghị đặc cách đạt tiêu chuẩn chức danh GS và PGS.

TS Phùng Hồ Hải (Viện Toán học) là một trong hai người được đặc cách công nhận hàm Giáo sư.

Cụ thể, công nhận chức danh GS đối với PGS, tiến sĩ khoa học Phùng Hồ Hải, Viện Toán học thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam; công nhận chức danh PGS đối với tiến sĩ Phạm Hữu Anh Ngọc, giảng viên Trường Đại học Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia TPHCM.

Như vậy, ông Phùng Hồ Hải là người đầu tiên trong nước được công nhận GS đặc cách (trước đó đã có những người làm việc ở nước ngoài được công nhận là GS của Việt Nam như GS Ngô Bảo Châu, GS Vũ Hà Văn...). GS Phùng Hồ Hải sinh năm 1970, cũng là GS trẻ nhất năm 2012.

GS Phùng Hồ Hải là nhà toán học trẻ, có nhiều công trình được đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế danh tiếng trên thế giới, có thành tích khoa học xuất sắc. Ông được mời làm việc tại các Viện Nghiên cứu toán - lý lớn như: Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế ở Trieste (Italia), Viện Max Planck về toán ở Bonn (Đức), Viện Nghiên cứu các khoa học về toán tại Berkeley (Mỹ)…

10. Sau 2015 sẽ có nhiều bộ sách giáo khoa để chọn lựa

Chủ đề nóng được bàn thảo, góp ý nhiều nhất là định hướng đổi mới cơ bản chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau năm 2015 sao cho hiệu quả. Theo đó việc xây dựng chương trình, sách giáo khoa phải đổi mới triệt để, hướng tới phương pháp dạy học tích hợp, dạy học phân hóa. Như thế, trên cơ sở một bộ chương trình chung, sau năm 2015, sách giáo khoa phổ thông sẽ có nhiều bộ và người học, phụ huynh và giáo viên sẽ chọn lựa theo yêu cầu và điều kiện của từng vùng, từng địa phương.

Khánh An (th)